က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Wednesday, November 13, 2013

Urinary Incontinence in Women အမ်ိဳးသမီး ဆီးမလံုျခင္း

ကေလးတိုင္းဟာ အသက္ ၅-၆ ႏွစ္ဆိုရင္ ဆီးကို ထိန္းႏိုင္လာၾကျပီ။ သြားရမဲ့ေနရာၾကမွသာ ဆီးသြားတတ္လာမယ္။ တလထဲမွာ ၂ ခါေလာက္ အိပ္ရာထဲရွဴပါရင္ Bed wetting (Enuresis) ေခၚတယ္။ စိတ္ဖိအားမ်ားရင္၊ ေၾကာက္စိတ္ဝင္ရင္ လူၾကီးေတြထဲက အမ်ိဳးသမီးေတြပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္း တည္ေဆာက္ထားပံု၊ ကေလးမြးဖြါးရတာ၊ ေသြးဆံုးတာ၊ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာေတြေၾကာင့္ ပိုမ်ားရတယ္။ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ အာရံုေၾကာထိခိုင္ရင္ က်ားေရာ မပါျဖစ္တယ္။ ဆီးလမ္းကိုထိန္းေပးေနတဲ့ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ အာရံုေၾကာေတြမွာ တခုခုျဖစ္လို႔ျဖစ္ၾကရတယ္။

• Stress Incontinence ဖိအားေၾကာင့္ = ေခ်ာင္းဆိုး၊ ရယ္ေမာ၊ ႏွာေခ်၊ စတာမ်ိဳးကေနလဲျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေၾကာင့္၊ မီးဖြါးလို႔နဲ႔ ေသြးဆံုလို႔ေၾကာင္လဲ ျဖစ္တယ္။ (အီစထိုဂ်င္) နည္းတဲ့ ရာသီမလာခင္ တပါတ္ေလာက္မွာ ပိုသိသာတယ္။
• Urge Incontinence ဆီးသြားခ်င္လာရင္ အျမန္သြားရျခင္း = အာရံုေၾကာမွာ ျပႆနာရွိလို႔ျဖစ္ရတယ္။ ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးေသာက္ထားရင္၊ စိုးရိမ္စိတ္မ်ားရင္၊ တခ်ိဳ႕က ပူလို႔၊ တခ်ိဳ႕ကေအးလို႔ ျဖစ္ၾကတယ္။
• Functional Incontinence လုပ္ငန္းပ်က္ယြင္းျခင္း = လည္ပင္းၾကီး-ေဟာ္မုန္း မ်ားတာနဲ႔ ဆီးခ်ိဳ မထိန္းႏိုင္တာကေနလဲ ျဖစ္ေနတာကို ဆိုးေစႏိုင္တယ္။ အာရံုေၾကာေရာဂါ၊ ထိခိုက္မိတာေတြကေနလဲ ဆီးအိမ္ကိုထိန္းလို႔ ခက္ေစမယ္။ (မာလ္တီပယ္-စကလ္ရိုးဆစ္) (ပါကင္ဆန္) ေရာဂါ (အဇာမိုင္ယာ) ေရာဂါ၊ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါေတြကေနလဲ ျဖစ္တယ္။ လူဝလြန္းရင္၊ အိုလာရင္ ေယာက္်ားေတြေရာ မိန္းမေတြမွာပါ ဆီးမလံုတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Overactive Bladder ဆီးအိမ္က လုိတာထက္ပိုအလုပ္လုပ္ေနျခင္း အာရံုေၾကာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
• Overflow incontinence ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ဆီးပိုက္ပိတ္ေနတာ၊ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ အာရံုေၾကာ အားနည္းတာ၊ ဆီးေက်ာက္။ ကင္ဆာေတြကေနျဖစ္ေစတယ္။
• Transient incontinence အခိုက္အတန္႔မွာသာျဖစ္တာက ဆီးလမ္းပိုးဝင္ေနခ်ိန္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္ေနခ်ိန္၊ စိတ္ဖိအားမ်ားခ်ိန္၊ ေဆာင္းတြင္းအခ်ိန္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။

ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအေပၚမူတည္ျပီး ကုသရတယ္။ အာရံုေၾကာ ထိခိုက္ပ်က္စီးတာမ်ိဳးကေတာ့ မရႏိုင္ဘူး။
• Lifestyle changes ဆီးမ်ားေစတာေတြ (ဘီယာ၊ ေကာ္ဖီ စသည္) ေသာက္တာ ေရွာင္ပါ။
• Pelvic muscle exercises (Kegel exercises) လုပ္တာလဲ ေကာင္းတယ္။ (ေရးထားပါတယ္။)
• Biofeedback နည္းဆိုတာ ကရိယာေလး တပ္ထားနည္းျဖစ္တယ္၊
• Timed voiding အခ်ိန္မွတ္ျပီး ဆီးသြားနည္းေတြလုပ္ႏိုင္တယ္။
• Bladder Retraining ဆီးအိမ္ေလ့က်င့္ခန္း = ဆီးသြားခ်ိန္ သတ္မွတ္ေပးထားပါ။ အခ်ိန္ကို ကိုယ္လိုခ်င္သလို ေျပာင္းႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။
• Overactive bladder ျဖစ္ေနရင္ အာရံုေၾကာကို ထိန္းမဲ့ေဆးမ်ိဳးေပးမယ္။ Anticholinergics (Atropine, Benzatropine, Biperiden, Ipratropium, Oxitropium, Tiotropium, Glycopyrrolate, Oxybutynin, Tolterodine, Chlorpheniramine, Diphenhydramine, Dimenhydrinate, Orphenadrine, Trihexyphenidyl, Dicyclomine) ေဆးမ်ိဳးျဖစ္တယ္။
• Stress Incontinence အတြက္ Vaginal Devices ဗဂ်ိဳင္းနားထဲ ထည့္ထားရတဲ့ကရိယာ၊
• Catheterization တခ်ိဳ႕ကို ဆီးပိုက္ထပ္ထားေပးရတယ္။
• Overactive Bladder အတြက္ Anticholinergics အမ်ိဳးအစားေဆးေတြသံုးတယ္။
• Urge incontinence ျဖစ္တာကို Neuromodulation နည္း လုပ္တယ္။ FDA အသိအမွတ္ျပဳထားတာက InterStim ျဖစ္တယ္။
• Stress Incontinence အတြက္ Vaginal Devices ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲထည့္တဲ့ ကရိယာရွိတယ္။ ဆီးအိမ္လည္ပင္းနား အထိန္းၾကြက္သားကြင္းေနရာမွာ ေဆးထိုးနည္းလဲရွိတယ္။ Collagen နဲ႔ Carbon spheres ေတြသံုးတယ္။
• Surgery ခြဲစိတ္ကုသနည္းလဲရွိတယ္။ ခြဲစိတ္နည္းကလဲ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ခြဲစိတ္ကုသနည္း ၃ မ်ိဳးသံုးၾကတယ္။ Retropubic suspension နည္း၊ Sling procedures နည္း နဲ႔ Midurethral slings နည္းေတြျဖစ္တယ္။
• Prolapse သားအိမ္က်ေရာဂါ ရွိရင္ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္နည္းျဖစ္ျဖစ္ သားအိမ္ ထုတ္နည္းျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ႏိုင္တယ္။

Urine Dribbling အမ်ိဳးသား ဆီးတစက္တစက္ ထြက္ေနျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2011/12/urine-dribbling.html

Dr. တင့္ေဆြ