က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, February 6, 2012

Cosmetics Allergy အလွအပသံုးပစၥည္းနဲ႔ မတည့္ျခင္း

Sun, Feb 5, 2012 at 10:07 PM
ဆရာခင္ဗ်ာ။ မသံုးဖူးတဲ့ မိတ္ကပ္ေတြသံုးျပီးတဲ့အခါမွာ မတည့္လုိ႔ ပါးမွာ နာက်င္ပါတယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရပါမလဲ။

Make-up မိတ္ကပ္အပါအဝင္ Cosmetics အလွအပအတြက္ သံုးတာေတြကေန (အလာဂ်ီ) ျဖစ္တာ၊ မတည့္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္နဲ႔ မတည့္ထာက ကိုယ့္ေသြးထဲဝင္လာရာကေန Immune system ခုခံအားစနစ္က တံု႔ျပန္မႈေတြ လုပ္လာတာပါဘဲ။ လူရွိသမွ်ထဲမွာ ၁ဝ ေယာက္တေယာက္၊ ၅ ေယာက္ တေယာက္အထိ ခံစားရႏိုင္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းတယ္။ သိတဲ့အတိုင္း လွခ်င္လြန္းသူ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၾကရတယ္။

ေရာဂါေဗဒအရ ၂ မ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
၁။ Irritant contact dermatitis ကို ပိုျဖစ္ၾကတယ္။ ေနမထိထိုင္မသာျဖစ္မယ္။ မၾကိဳက္တာတခုကေန ကလိေနသလို ခံစားေနရမယ္။ အေရျပားမွာ ထိခိုက္ပ်က္စီးလာရတယ္။ အကြက္လိုက္ ယားမယ္၊ နီရဲေနတယ္၊ အေရျပား ေျခာက္ေသြ႔လာတာ ျဖစ္မယ္၊ ယားလို႔ကုပ္မိရာကေန အပူဖူလိုလဲ တခ်ိဳ႕မွာျဖစ္ရတယ္။
၂။ Allergic contact dermatitis နီျမန္းေနမယ္၊ ေရာင္ေနမယ္၊ ယားမယ္၊ ပ်ားတုပ္ခံရသလို အင္ျပင္ထမယ္။

Dermatitis အေရျပားေရာင္ရမ္းနာ နဲ႔ Eczema ႏွင္းခူနာကို ေရာျပီးေခၚၾကတယ္။ တခါတေလ တြဲျပီး Eczematous dermatitis လို႔ ေခၚလိုက္တယ္။ ရက္တိုျဖစ္တာနဲ႔ နာတာရွည္ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ မတို-မရွည္လဲ ရွိေသးတာပါဘဲ။

• Emollients မ်ားမ်ား သံုးပါ။ အေရျပားကို ေခ်ာေမြ႔ေစတယ္။ Moisturisers ကေန စိုထိုင္းေစတယ္။
• Humectants (Glycerine အလွဆီ၊ Urea (ယူရီယာ) နဲ႔ Alpha hydroxyacids such as lactic acid or glycolic acid) (အက္စစ္) ေတြ သံုးရင္ ေျခာက္ေသြ႔ေနတဲ့ အေရျပားေတြ ကြာက်ေစတယ္။
• Glycerin (ဂလစ္ဆရင္း) အလွဆီကို ဆပ္ျပာ နဲ႔ အလွအပသံုးပစၥည္းေတြထဲမွာ ထည့္တယ္။ Humectant လို ႔ေခၚတယ္။ ေရကိုစုပ္ယူေပးတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ စိုစြပ္ေနေစတယ္။ အလွဆီေခၚေပမဲ့ ဆီထဲမွာ မေပ်ာ္ဝင္ဘဲ ေရနဲ႔ အရက္ျပန္မွာ ေပ်ာ္ဝင္ႏိုင္တယ္။ ေဘးမွာေနတဲ့ ေရဓါတ္ကိုစုပ္ယူလို႔ လွ်ာေပၚတင္ထားရင္ လွ်ာေျခာက္သြားမယ္။ စအိုကေန ဝမ္းျခဴေပးဘို႔ သံုးႏိုင္တယ္။ မ်က္စိမွာသံုးရင္ Bullous keratitis မ်က္ၾကည္လႊာေရာင္ေနတာ သက္သာေစတယ္။ Acute glaucoma ခ်က္ခ်င္းျဖစ္လာတဲ့ ေရတိမ္အတြက္လဲသံုးတယ္။ တမင္တကာ လုပ္ထားတဲ့ Glycerin ကို ေသြးျပန္ေၾကာထဲထိုးေပးရင္ ဦးေႏွာက္ဖိအားက်စတယ္။ Nitroglycerin အေနနဲ႔ Dynamite (ဒိုင္းနမိုက္) လုပ္တယ္။
• Calamine Lotion (ကယ္လမင္း) ေဆးရည္ကုိ အေရျပား ေခ်ာေမြ႔ေစဘို႔၊ ယားယံတာ-အေနရခက္တာ သက္သာေစဘို႔ သံုးႏိုင္တယ္။ (အင္းဆက္) ေကာင္ေတြ အကိုက္ခံရရင္လဲ သံုးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနခ်ိန္၊ ကေလးႏို႔တိုက္ေနခ်ိန္ေတြမွာ သတိနဲ႔သံုးရမယ္။ မ်က္စိထဲ မဝင္ေစရဘူး။ ေနရာအက်ယ္ၾကီးမွာ မလိမ္းပါနဲ႔။ ႏႈတ္ခမ္းလို အေရျပားပါးပါးေလးမွာ မလိမ္းပါနဲ႔။
• Topical steroids (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးကို နီ-ယား-ေရာင္ေနတဲ့ေနရာကိုသာ တေန႔မွာ ၁-၂ ၾကိမ္ လိမ္းပါ။ ရက္တိုျဖစ္သူေတြက ၅-၁၅ ရက္အထိ လိမ္းရတယ္။
• Calamine lotion Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း)ေဆး လိမ္းပါ။
• Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) ေသာက္ေဆး-ထိုးေဆးလဲ လိုတယ္။ ယားတာ၊ ေရာင္တာ သက္သာတယ္။ အမ်ားဆံုးက Cetrizine ညတၾကိမ္ေသာက္တာနဲ႔ ရတယ္။
• Pimecrolimus cream (ခရင္မ္) က ေနာက္ေပၚတဲ့ Anti-inflammatory အေရာင္က်ေဆးျဖစ္တယ္။ Atopic dermatitis အထိ ျဖစ္ေနသူေတြအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။
• ဆိုးဝါးေအာင္အထိ ျဖစ္ရသူေတြကို Systemic steroids, Azathioprine, Phototherapy (စတီရြိဳက္) ေသာက္ေဆး-ထိုးေဆးေတြနဲ႔ ကုသတယ္။
• ပိုးဝင္ေနတာဆိုရင္ Antibiotics ပ႗ိဇီဝေဆးလိုလာမယ္။ ဥပမာ Flucloxacillin နဲ႔ Erythromycin စားေဆး။

Topical steroids (စတီရြိဳက္) လိမ္းေတြမွာ အုပ္စု ၄ ခုရွိတယ္။
အုပ္စု (၁) = Mild အေျပာ့စား၊
- Hydrocortisone 0.5-2.5% (DermAid Cream/Soft Cream, DP Lotion-HC 1%, Skincalm, Lemnis Fatty Cream HC, Pimafucort Cream/Ointment)

အုပ္စု (၂) = Moderate (2-25 times as potent as hydrocortisone) အလတ္စား၊
- Clobetasone butyrate (Eumovate™ Cream)
- Triamcinolone acetonide (Aristocort™ Cream/Ointment, Viaderm KC™ Cream/Ointment, Kenacomb™ Ointment)

အုပ္စု (၃) = Potent (100-150 times as potent as hydrocortisone) အျပင္းစား၊
- Betamethasone valerate (Beta™ Cream/Ointment/Scalp Application, Betnovate™ Lotion/C Cream/C Ointment, Daivobet™ 50/500 Ointment, Fucicort™)
- Betamethasone dipropionate (Diprosone™ Cream/Ointment)
- Diflucortolone valerate (Nerisone™ C/Cream/Fatty Ointment/Ointment)
- Hydrocortisone 17-butyrate (Locoid™ C/Cream/Crelo Topical Emulsion/Lipocream/Ointment/Scalp Lotion)
- Mometasone furoate (Elocon™ Cream/Lotion/Ointment)
- Methylprednisolone aceponate (Advantan™ Cream/Ointment)

အုပ္စု (၄) = Very potent အျပင္းဆံုး၊
- Clobetasol propionate (Dermol™ Cream/Ointment)
- Betamethasone dipropionate (Diprosone™ OV Cream/Ointment)

Steroids ေဆးေတြကို အေရျပားကေန စုပ္ယူတဲ့ ျမန္ႏွဳန္း မတူဘူး။
- မ်က္ခြံ၊ လိင္အဂၤါေနရာေတြ = ၃ဝ%
- မ်က္ႏွာ = ၇%
- ခ်ိဳင္း = ၄%
- လက္ဖ်ံ = ၁%
- လက္ဖဝါး = ဝ႕၁%
- ေျခဖဝါး = ဝ႕ဝ၅%

Topical steroids ေတြကို အေရျပားထဲစုပ္ယူတာ ပိုေကာင္းေစေအာင္ Salicylic acid နဲ႔ေရာတာလဲရွိတယ္။ ဗက္တီးရီးယားအတြက္ Antibacterial နဲ႔ မိႈအတြက္ Antifungal agents ေတြကိုပါေရာတာလဲရွိတယ္။

(စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆးေတြရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား -
အေရျပား ပါးလာမယ္၊ ေသြးျခည္ဥလြယ္မယ္၊ ပါးစပ္နာျဖစ္မယ္၊ ေသြးေၾကာေတြ ၾကီးေစမယ္၊ ေရာဂါပိုးဝင္လြယ္မယ္၊ Allergy ေဆးမတည့္တာျဖစ္မယ္။ (စတီရြိဳက္) ေတြကို (အျဒီနယ္လ္-ဂလင္း) ကေနထုတ္ေပးေနတာမို႔ အျပင္ကေန ရေနရင္ သူကေနသိပ္ထုတ္မေပးေတာ့ဘူး။ Adrenal Gland Suppression (အျဒီနယ္လ္-ဂလင္း) ဖိႏွိပ္ခံရျခင္းဆိုတာ ျဖစ္မယ္။ သိပ္ဆိုးရင္ Cushing's Syndrome ေရာဂါအထိ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ေရာင္မယ္၊ ေသြးဖိအားတက္မယ္၊ ဆီးခ်ိဳျဖစ္မယ္။ ေဆးျပင္းတာနဲ႔ ၾကာၾကာသံုးတာအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ေရးခဲ့သလို အေရျပားပါးတဲ့ေနရာကို သတိနဲ႔သာ သံုးစြဲပါေလ။

ေရရွည္အတြက္လဲ ၾကည့္ရမယ္။ အေရျပားေျခာက္ေနရင္ Moisturiser သံုးပါ။ ယားတာ-နီတာျဖစ္တာနဲ႔ Steroid cream သံုးပါ။ ၁-၂ ပါတ္ေနလို႔မွ မသက္သာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။
• Irritants အမံႈ-အမႊား၊ ဖံု၊ တျခားေဆးရည္ စတာေတြကေန ေဝးေဝးေရွာင္ပါ။
• အဝတ္အစားကို ေပ်ာ့ညံ့တာ၊ ေခ်ာေမြ႔တာသံုးပါ။ ေအးတဲ့ Soft smooth cool clothes ေကာင္းတယ္။ Wool ေတြကို ေရွာင္ပါ။
• ေရေမႊးဆိုရင္ အသား-အေရကိုမထိေစဘဲ အဝတ္အစားမွာသာ ဆြတ္ပါ။
• Bathing ေရခ်ိဳးတာ ေကာင္းတယ္။ မ်က္ႏွာမွာျဖစ္သူက မ်က္ႏွာသစ္ပါ။ ဆပ္ျပာ-ဆပ္ျပာရည္ ရိုးရိုးနဲ႔ အရင္က သံုးဘူးလို႔ ဘာမွမျဖစ္တာကိုသာ သံုးပါ။
• အလွအပသံုးပစၥည္းရဲ႕ အညႊန္းကို ေသေသျခာျခာဖတ္ပါ။ အရင္ကေကာ အဲဒီထဲပါတာ တခုခုနဲ႔ မတည့္တာ ျဖစ္ဘူးသလား စစ္ပါ။
• မသံုးခင္ စမ္းနည္းကို Mini-patch test လို႔ ေခၚတယ္။ လက္ေကာက္ဝတ္ အတြင္း ေနရာေလးမွာ လိမ္းျပီး စမ္းရတယ္။ ၂၄ နာရီအထိ ေစာင့္ၾကည့္ရတယ္။ နီ-ေရာင္-ယား ျဖစ္လာရင္ မတည့္ဘူး။
• အလွသံုးပစၥည္းထဲမွာ အမယ္မ်ားမ်ား ပါေနတာ ေရွာင္ပါ။ “ရိုးရိုးေလးသာ သံုးစြဲပါ” ဥပေဒသကို လိုက္နာပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၂-၂ဝ၁၂