က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, February 17, 2012

Fungal infections (3) မိႈအမ်ိဳးမ်ိဳး ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳး (၃)

Fungal Infections = Mycotic infections မိႈေရာဂါေတြကို အၾကမ္းအားျဖင့္ အေပၚယံနဲ႔ အတြင္းပိုင္း ျဖစ္တာေတြလို႔ ခြဲျခားထားတယ္။ ဆိုးဝါးတာေရာ ကုသရတာပါမတူၾကဘူး။ Superficial Fungal Infections ကိုယ္ခႏၡာ အေပၚယံမွာ ျဖစ္တာေတြကို ဦးစားေပး ေရးပါမယ္။ ဦးေရခြံကေန ေျခမအထိျဖစ္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါပါ။
1. Tinea corporis ကိုယ္ခႏၡာ-မိႈ (ေပြး)၊
2. Tinea Cruris (Jock Itch) ဂြ်တ္
3. Tinea unguium (Onychomycosis, Dermatophytic onychomycosis, Ringworm of the nail) ေျခသည္း-လက္သည္း မိႈ၊
4. Tinea Versicolor (Pityriasis Versicolor) ညွင္း

Principles of Treatment မိႈ-ေပြးေရာဂါေတြကို ကုသတဲ့အခါ
• အေျခခံအားျဖင့္ ဘယ္မိႈပိုးလဲဆိုတာ ေဆးစစ္နည္းေတြနဲ႔ ေသျခာေအာင္လုပ္မွ ေကာင္းတယ္။ ထင္တဲ့ေဆး သံုးေနရင္း မေပ်ာက္ႏိုင္လို႔ ေဆးစစ္ေတာ့ ပိုခက္ေစႏိုင္တယ္။
• မိႈေရာဂါ အမ်ားစုကို လိမ္းေဆးနဲ႔ရတယ္။ လက္သည္း-ေျခသည္းမွာျဖစ္ရင္ေတာ့ လိမ္းေဆးနဲ႔တင္ မရဘူး။
• အေရျပားမွာ ျဖစ္တာေတြအတြက္ Griseofulvin ေဆးက အမ်ားဆံုးသံုးျပီး စိတ္ခ်ရတယ္။ ဦးေရခြံနဲ႔ လက္သည္း-ေျခသည္းေတာ့ ဒီေဆးနဲ႔မရဘူး။
• Itraconazole နဲ႔ Terbinafine ေဆးေတြက Dermatophytes အတြက္ ပိုေကာင္းတယ္။ Griseofulvin ေပးတာထက္ ရက္တိုတယ္။
• Fluconazole ေဆးကေတာ့ Yeasts ျဖစ္တာအတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ ဥပမာ Mucocutaneous candidiasis အေရျပားႏုေလးေတြမွာျဖစ္တာမ်ိဳး။
• Itraconazole, Fluconazole နဲ႔ Terbinafine ေဆးေတြက အသဲေကာင္းေနသူေတြအတြက္သာ သံုးသင့္တယ္။ Dermatophytosis အတြက္ေတာ့ႏိုင္တယ္။
• Ketoconazole ေဆးကို Dermatophytosis အတြက္ တလေက်ာ္ေပးရင္ အသဲကိုထိခိုက္ေစလို႔ အခု မသံုးၾကေတာ့ဘူး။ Tinea versicolor ျဖစ္တာအတြက္ေတာ့ ေကာင္းတယ္။

1) Tinea Corporis or Tinea Circinata (Body Ringworm) ကိုယ္ခႏၡာ-မိႈ (ေပြး)၊
• Miconazole, Clotrimazole, Butenafine နဲ႔ Terbinafine လိမ္းေဆးေတြ ေပးရတယ္။
• Terbinafine နဲ႔ Butenafine ဆိုရင္ ရက္တိုတိုနဲ႔ရတယ္။
• မ်က္ျမင္မွာ ကင္းစင္ေနေပမဲ့ ေနာက္ထပ္ ၁-၂ ပါတ္အထိ ေဆးေပးရတယ္။
• Betamethasone Dipropionate with Clotrimazole (Lotrisone) ေဆးမသံုးရဘူး။
• စားေဆးအျဖစ္ Griseofulvin (ultramicrosize) 250–500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၄-၆ ပါတ္။
• Itraconazole 200 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္။
• Terbinafine 250 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၁ လ။

2) Tinea Cruris (Jock Itch) ဂြ်တ္
• ေပါင္ျခံနဲ႔ တင္ပါးေနရာေတြမွာျဖစ္တယ္။ လက္သည္းမိႈနဲ႔ပါတြဲေနတတ္တယ္။ အေတာ္ယားတယ္။
• Miconazole nitrate (Zeasorb-AF) powder ေဆးမံႈ႔သံုးပါ။ အတြင္းခံေခ်ာင္တာဝတ္ပါ။
• Terbinafine cream ကို တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္ လိမ္းရင္ လူနာ ၈ဝ% ေက်ာ္ေပ်ာက္တယ္။
• Griseofulvin ultramicrosize 250–500 mg စားေဆး တရက္ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၂ ပါတ္ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Itraconazole 200 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္။ ဒါမွမဟုတ္
• Terbinafine 250 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္။

3) Tinea Manuum & Tinea Pedis (Dermatophytosis, Tinea of Palms & Soles) ကို Athlete's Foot အားကစားသမား ေျခေထာက္လို႔ အေခၚမ်ားတယ္။ ေျခေခ်ာင္းေတြၾကားမွာျဖစ္တယ္။ ယားမယ္၊ စပ္ပူစပ္ေလာင္ ေနမယ္။
• ျဖစ္စမွာ -
- Aluminum subacetate solution ေဆးရည္ထဲမွာ မိနစ္ ၂ဝ ၾကာ၊ တေန႔ ၂ ခါ စိမ္ထားပါ။
- Imidazoles or Ciclopirox (ခရင္မ္)-ေဆးရည္ တေန႔ ၁ ခါ၊ တပါတ္ၾကာ သံုးရင္ ဗက္တီးရီးယား ဝင္ေနတာေတြ ေကာင္းသြားမယ္။
- အဲဒါနဲ႔မရေသးရင္ Terbinafine or Butenafine ကို တေန႔ ၁ ခါ၊ တပါတ္ၾကာလိမ္းပါ။
• ေနာက္ပိုင္းမွာ -
- Griseofulvin 250–500 mg စားေဆး တရက္ ၂ ၾကိမ္၊ ၁-၂ ပါတ္ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
- Itraconazole 200 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၂ ပါတ္၊ ဒါမွမဟုတ္ Itraconazole 400 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၁ ပါတ္၊ ဒါမွမဟုတ္
- Terbinafine 250 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၂-၄ ပါတ္၊

4) Tinea Versicolor (Pityriasis Versicolor) ညွင္း
• ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။
• Selenium sulfide lotion ေဆးလိမ္းပါ။ လည္ပင္းကေန ခါးအထိ တေန႔ ၁ ခါ၊ ေဆးကို ၅-၁၅ မိနစ္ၾကာထားပါ။ တလမွာ ၇ ရက္လိမ္းပါ။
• Ketoconazole shampo- 1% or 2% တခါလိမ္း ၅ မိနစ္၊ တလမွာ ၇ ရက္။
• Ketoconazole 200 mg တေန႔ ၁ ခါ၊ ၇ ရက္ ေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ Ketoconazole 400 mg တၾကိမ္ထဲေသာက္ပါ။ ေဆးေသာက္ျပီးရင္ ၈-၁၂ နာရီအတြင္း ေရမခ်ိဳးပါနဲ႔။ ပူအိုက္တဲ့ေနရာေဒသေတြမွာ တခါထဲေသာက္ေဆး မတိုးတတ္ပါ။ မ်ားရင္လဲ အသဲထိုခိုက္မွာစိုးရတယ္။ fluconazole 300 mg ကို တခါေသာက္ျပီး ေနာက္ ၁၄ ရက္မွာ တခါထပ္ေသာက္ပါ။
• Imidazole creams, solutions, and lotions လိမ္းေဆးေတြက ေနရာကြက္ျဖစ္တာအတြက္ရတယ္။

မိႈေရာဂါမျဖစ္ေအာင္၊ ေပ်ာက္ျပီးေနာက္မေပၚေအာင္ စိုထိုင္းေနတဲ့ အေရျပားမ်ိဳးဟာ မိႈေတြကို ဖိတ္ေခၚေနတာကို သတိျပဳ ဆင္ျခင္ပါ။ ေရခ်ိဳး-ေဆးေၾကာျပီးရင္ ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္လုပ္ပါ။ ကိုယ္လိမ္းေပါင္ဒါ သံုးႏိုင္တယ္။ တျခားေရာဂါအတြက္ Corticosteroids (စတီရြိဳက္) ေဆးလိမ္းေနရရင္ Candidal infection ထပ္ဝင္လာလို႔ Antifungals မိႈေဆးပါ တြဲလိမ္းရတတ္တယ္။

Antibiotics ပ႗ိဇီဝေဆး၊ corticosteroids (စတီရြိဳက္) ေဆး၊ immunosuppressant drugs ခုခံအားက်အတြက္ေဆး နဲ႔ contraceptives ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြသံုးေနရသူေတြမွာ မိႈေရာဂါကို ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။ Endocrine disorders ေဟာ္မုန္းေရာဂါ၊ Immune diseases ေရာဂါျပီးစနစ္ေရာဂါ၊ Obesity လူဝလြန္းတာ၊ AIDS ေရာဂါ၊ Tuberculosis တီဘီ၊ Burns ၾကီးမားတဲ့ မီးေလာက္နာ၊ Leukemia (လူကီးမီးယား)၊ Diabetes mellitus ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိေနသူေတြမွာလဲ မိႈေရာဂါ ဆိုးေစႏိုင္ေသးတယ္။ Antibiotics ပ႗ိဇီဝေဆးေၾကာင့္လဲ မိႈေရာဂါရလာႏိုင္တယ္။

Diagnosis မိႈေရာဂါ ဟုတ္-မဟုတ္စစ္ရာမွာ KOH (Potassium hydroxide) နည္းသံုးတယ္။ ေနာက္ျပီး Wood's ultraviolet lamp မီးနဲ႔ၾကည္ရင္လဲ သိတယ္။ လိုအပ္ရင္ Culture and sensitivity test လုပ္ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၇-၂-၂ဝ၁၂