က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Tuesday, October 29, 2013

Heart disease (3) ႏွလံုးေရာဂါ (၃)

ႏွလံုးေရာဂါကေန ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ
၁။ Heart failure ႏွလံုး အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္း၊ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာကေန လိုသေလာက္ လိုက္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့အေျခအေန ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းေနတဲ့ ႏွလံုးကုိက ၾကာရင္ အားနည္းလာတယ္။ ႏွလံုးေအာက္ခန္းေတြက တင္းမာလာမယ္။ က်ယ္လာမယ္။ ၾကြက္သားေတြ ေျပာ့လာမယ္။ ေရာဂါေတြထဲက ႏွလံုးခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ား၊ ႏွလံုး-ေသြးေၾကာေရာဂါ၊ ၽႊွလံုးအဆို႔ရွင္ေရာဂါမ်ား ႏွလံုးပိုးဝင္ျခင္း နဲ႔ ႏွလံုးၾကြက္သားေရာဂါေတြကေန ျဖစ္ေစမယ္။

၂။ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရျခင္း၊
ႏွလံုးကိုေသြးပို႔ေပးေနတဲ့ (ကိုရိုနရီ) ေသြးလႊတ္ေၾကာမေကာင္းလို႔ျဖစ္ရတယ္။ အမ်ားဆံုးက ေသြးခဲေလးေတြကေန လာပိတ္တာ။

၃။ Stroke (စထုပ္ခ္) ရျခင္း၊
ဦးေႏွာက္ကို ေသြးလံုေလာက္ေအာင္မရလိုျဖစ္တာမို႔ Ischemic stroke ေသြးမဝလို႔ရတာလို႔လဲေခၚတယ္။ အေရးေပၚျဖစ္တယ္။

၄။ (အင္ညဴရဇင္) ေသြးလႊတ္ေၾကာေဖါင္းျခင္း၊
တကိုယ္လံုး ဘယ္ေနရာမဆိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေသြးလႊတ္ေၾကာေဖါင္းရာကေန ေပါက္ထြက္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ထဲမွာ ေသြးေတြယိုျပီး အသက္ ဆံုးပါးေစႏိုင္တယ္။

၅။ အဖ်ားပိုင္း ေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါ၊
Atherosclerosis ေသြးလႊတ္ေၾကာေလးေတြမာေနတာက ဆက္ျဖစ္တယ္။ ေျခေထာက္မွာအျဖစ္မ်ားတယ္။

၆။ ရုတ္တရက္ ႏွလံုးရပ္သြာျခင္း၊
ႏွလံုးခုန္တာေရာ အသကိရွဴတာပါ ရုတ္တရက္ ရပ္သြားတယ္။ သတိလစ္သြားမယ္။ ႏွလံုး လွ်ပ္စစ္စနစ္ခ်ိဳ႕ယြင္းလို႔ျဖစ္ရတယ္။ ႏွလံုးသြားေသြးလႊတ္ေၾကာေရာဂါလို ႏွလံုးေရာဂါ အခံရွိေနသူေတြမွာသာျဖစ္တယ္။ အေရးေပၚျဖစ္တယ္။

စစ္ေဆးနည္းေတြ
၁။ ေသြးစစ္ျခင္း၊
၂။ ရင္ပတ္ray ဓါတ္မွန္၊
၃။ ECG (အီး-စီ-ဂ်ီ)၊
၄။ (ေဟာ္လ္တာ) စက္၊
၅။ Echocardiogram (အက္ကိုဂရမ္)၊
၆။ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊
၇။ ႏွလုးထဲ ပိုက္ငယ္ေလးသြင္းျခင္း၊
၈။ အသားစ ထုတ္ယူစစ္ေဆးျခင္း၊
၉။ (CT) scan (စီ-တီ စကင္)၊
၁ဝ။ (MRI) (အမ္အာရ္အိုင္)၊

ႏွလံုးေရာဂါကို ကုသျခင္း
၁။ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ၊
(က) လူေနမႈပံုစံေျပာင္းျခင္း၊ အဆီ နဲ႔ အငန္ ေလွ်ာ့စားပါ။ တေန႔မွာ နာရီဝက္ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။ အရက္ျဖတ္-ေလွ်ာ့ပါ။
(ခ) ေဆးေပးနည္း၊
ေသြးဖိအားက်ေအာင္ Diuretics, Angiotensin-converting enzyme (ACE) inhibitors or Beta blockers ေဆးေတြ၊ Blood thinning medications ေသြးက်ဲေဆး Aspirin (အက္စပင္)၊ Cholesterol-lowering (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆး Statins or Fibrates ေတြ။
(ဂ) ခြဲစိတ္နည္း၊ ေဆးေတြနဲ႔ မရေသးရင္ ခြဲစိတ္လို႔ရတာကို ခြဲစိတ္မယ္။ Coronary angioplasty နဲ႔ Coronary artery bypass surgery နည္းေတြ၊

၂။ ႏွလံုးခုန္မမွန္ေရာဂါ၊
(က) Vagal maneuvers (ေဗးဂတ္စ္) အာရံုေၾကာနည္း၊ အသက္ရွဴေအာင့္ထားျခင္း၊ မ်က္ႏွာကို ေရခဲေရတင္ျခင္း၊ တမင္တကာ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊
(ခ) ေဆးေပးျခင္း၊
(ဂ) တျခားေဆးနည္း၊ Cardioversion နဲ႔ Ablation နည္း ၂ နည္းသံုးတယ္။
(ဃ) Pacemakers or Implantable Cardioverter-defibrillators (ICDs) ကရိယာသံုးနည္း၊
(င) ခြဲစိတ္နည္း၊

၃။ ႏွလံုးခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ Heart defect treatments
(က) ေဆးေပးနည္း၊
(ခ) အထူးနည္း၊ Catheters ပိုက္ေသးေသးေလးသံုးတယ္။
(ဂ) ႏွလံုးခြဲစိတ္နည္း၊
(ဃ) ႏွလံုးအစားထိုးျခင္း၊

၄။ ႏွလံုးၾကြက္သားၾကီးျခင္း၊
(က) ေဆးေပးနည္း၊ ACE inhibitors or angiotensin II receptor blockers နဲ႔ Beta blockers ေတြေပးမယ္။
(ခ) ကရိယာသံုးနည္း၊ Implantable cardioverter-defibrillator (ICD) ကရိယာ၊
(ဂ) ႏွလံုးအစားထိုးျခင္း၊

၅။ ႏွလံုးပိုးဝင္ျခင္း၊
(က) ပ႗ိဇီဝေဆးမ်ား၊
(ခ) တျခားေဆးမ်ား၊

၆။ ႏွလံုး အဆို႔ရွင္ေရာဂါမ်ား၊
(က) ေဆးေပးျခင္း၊ Vasodilators, Medications to lower your cholesterol, Diuretics နဲ႔ Blood-thinning medications ေတြ ေပးမယ္။
(ခ) ေလဘူေဘာင္းနည္း၊
(ဂ) ခြဲစိတ္ျပဳျပင္နည္း၊

၇။ လူေနမႈပံုစံေျပာင္းျခင္း၊ အိမ္မွာတင္လုပ္လို႔ရတဲ့နည္း၊
(က) ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။
(ခ) ေသြးတိုးကို ထိန္းေနပါ၊
(ဂ) (ကိုလက္စေထာ) ခ်ပါ၊ LDL level ကို 130 mg/dL (3.4 mmol/L) ထက္နည္းပါေစ၊ တျခား သတိထားစရာပါရွိေနသူဆိုရင္ LDL ကို 100 mg/dL (2.6 mmol/L) ေအာက္အထိခ်ပါ။ စိုးရိမ္စရာအထိ ျဖစ္ေနသူဆိုရင္ 70 mg/dL (1.8 mmol/L) အထိနည္းပါေစ။
(ဃ) ဆီးခ်ိဳထိန္းေနပါ။
(င) ျငိမ္မေနပါနဲ႔၊ လႈတ္ရွားေပးပါ။
(စ) က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့အစားအေသာက္ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ပါ။
(ဆ) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းေနပါ။
(ဇ) စိတ္ဖိအား ေလွ်ာ့နည္းသံုးပါ။
(စ်) သန္႔ရွင္းေရး ပိုဂရုစိုက္ေပးပါ။
(ည) တုပ္ေကြးရာသီမွာ ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။

Dr. တင့္ေဆြ