က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Tuesday, April 10, 2012

Drug Abuse ေဆးဝါးတလြဲသံုးျခင္း

Cocaine (ကုိကင္း) နဲ႔ Marijuana ေဆးေျခာက္လို တရားမဝင္ေဆးေတြကိုသာ မဟုတ္ပါ ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္ ဝယ္လို႔ရတာေတြေရာ ဆရာဝန္ လက္မွတ္နဲ႔သာ ဝယ္လို႔ရတဲ့ေဆးေတြကိုပါ တလြဲေနရာေတြမွာ သံုးေနၾကတယ္။ ေနရာအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ေဆးေတြကလဲ ပံုစံမတူတာေတြ၊ အေရာင္နဲ႔ အရြယ္အစား ကြဲျပားတာေတြ ရွိတယ္။

1. Barbiturates (ဘာဘီက်ဴရိတ္)
Depressant စိတ္မက်ေဆး အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္။ စိုးရိမ္စိတ္နည္းေစတယ္။ အိပ္ေစတယ္၊ စိတ္က်တာလဲ ေႏွးေစတယ္။ ဦးေႏွာက္ အလုပ္ေတြကို ေႏွးေကြးေစတယ္။ Phenobarbital, Mebaral, Seconal, and Nembutal ေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ဆရာဝန္ညႊန္တာ ေရာဂါသက္သာေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးစြဲေစႏိုင္တယ္။ အရက္နဲ႔တြဲရင္ ႏွလံုးနဲ႔ အဆုပ္ အလုပ္ေတြကိုပါ ေႏွးေစတယ္။ လြန္သြားတာနဲ႔ အသက္ေသေစႏိုင္တယ္။ အရပ္သံုးအေခၚေတြကေတာ့ Barbs, Reds, Red birds, Phennies, Tooies, Yellows, Yellow jackets ေတြျဖစ္တယ္။

2. Benzodiazepines (ဘင္ဇိုဒိုင္ယာပင္း)
Valium (ေဗလီယမ္) နဲ႔ Xanax (ဇာနက္စ္) ကို လူသိမ်ားတယ္။ Depressant စိတ္မက်ေဆး အမ်ိဳးေဆးဘဲျဖစ္တယ္။ Anxiety စိုးရိမ္စိတ္ မ်ားတာ၊ Acute stress reactions ရုတ္တရက္ စိတ္ဖိအား တံု႔ျပန္မႈလြန္ကဲတာ၊ Panic attacks ေဆာက္တည္ရာမရ ျဖစ္တာ၊ Convulsions တက္တာ နဲ႔ Sleep disorders အိပ္မေပ်ာ္တာေတြအတြက္ ေပးတယ္။ ေဆးစြဲႏိုင္သလို ေဆးျဖတ္တဲ့အခါ ခံစားရမွာေတြလဲ ရွိတယ္။ အသက္ကိုေတာ့ ရန္မရွာပါ။

3. Sleep Medicines အိပ္ေဆး
အိပ္ေဆးဆိုတာလဲ Depressants စိတ္မက်ေဆးမ်ိဳးဘဲျဖစ္တယ္။ Ambien, Sonata, and Lunesta ေတြက ေနာက္ေပၚ အိပ္ေဆး Nonbenzodiazepines လို႔ေခၚတယ္။ ေဆးစြဲတာ မျဖစ္တတ္ပါ။

4. Codeine and Morphine (ကိုဒင္း) နဲ႔ (ေမာ္ဖင္း)
Pain relievers အနာသက္သာေဆး အျပင္းစားေတြျဖစ္တယ္။ Morphine ကို Avinza, Kadian, MS Contin, Oramorph, and Roxanol နာမည္ေတြနဲ႔ ေရာင္းတယ္။ Miss Emma အတိုေကာက္ M လို႔ ေခၚၾကတယ္။ Codeine ကို Captain Cody နဲ႔ Cody ေခၚတယ္။

5. OxyContin (ေအာက္စီ-ကိုတင္)
OxyContin, Percocet, Percodan, Roxicodone ေဆးေတြထဲမွာ Oxycodone ပါတယ္။ ဘိန္းကေနထုတ္တာ ျဖစ္တယ္။ Pain reliever အနာသက္သာေဆး အျပင္းစားျဖစ္တယ္။ Percocet ထဲမွာ Acetaminophen (ပါရာစီတေမာ) လဲပါတယ္။ Percodan ထဲမွာ Aspirin (အက္စ္ပရင္) လဲပါတယ္။ OxyContin ကို Oxy, O.C ေခၚတယ္။ Percocet or Percodan ကို Percs စသျဖင့္ ေခၚၾကတယ္။

6. Vicodin (ဗီကိုဒင္)
Vicodin, Lortab နဲ႔ Lorcet ေတြထဲမွာ Opioid hydrocodone ဘိန္းနဲ႔တူတာ နဲ႔ Acetaminophen (ပါရာစီတေမာ) ေတြပါတယ္။ Drowsiness အိပ္ခ်င္မယ္၊ Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္၊ Depress breathing အသက္ရွဴတာကို ဆန္႔က်င္တယ္။ Vike, Watson-387 စသျဖင့္ေခၚၾကတယ္။

7. Amphetamines (အင္ဖတမင္း)
Stimulants စိတ္ၾကြေဆးျဖစ္တယ္။ သတိ-အသိ ပိုကဲေနမယ္၊ အားအင္ပိုသံုးႏိုင္မယ္။ Narcolepsy (နာကိုပလက္စီ) ေရာဂါ နဲ႔ Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) ပတ္ဝန္းက်င္ သတိမမူ ေရာဂါေတြမွာ ေပးတယ္။ Depression စိတ္က်ေနသူေတြကို တျခားေဆးနဲ႔ မရရင္လဲ ေပးတယ္။ ADHD ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Dexedrine နဲ႔ Adderall ေတြကို Euphoria ပီတိစိတ္၊ ေကာင္းတာေတြခ်ည္း ထင္ျမင္ေနစိတ္ရေစဘို႔ တလြဲသံုးၾကတယ္။ Fast or irregular heartbeat ႏွလံုးခုန္ုတာ အတင္းျမန္မယ္။ မမွန္ျဖစ္မယ္။ Reduced appetite စားခ်င္စိတ္မရွိျဖစ္မယ္။ Heart failure ႏွလံုး အလုပ္မလုပ္ျဖစ္မယ္။ Nervousness ဂနာမျငိမ္ျဖစ္မယ္။ Insomnia အိပ္မေပ်ာ္ျဖစ္မယ္။ Addiction ေဆးစြဲမယ္။ Bennies, Black beauties, Speed လို႔ ေခၚၾကတယ္။

8. Methylphenidate (မီသိုင္းလ္-ဖင္နီဒိတ္)
Stimulants စိတ္ၾကြေဆးျဖစ္တယ္။ ADHD ေရာဂါေဆး Ritalin, Concerta, Metadate, and Methylin ေတြမွာပါတယ္။ MPH, R-ball, Skippy, The smart drug, Vitamin R လို႔ ေခၚၾကတယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ အမ်ားၾကီး တက္လာေစမယ္။ ႏွလံုးခုန္ မမွန္ျဖစ္မယ္။ ေသေစႏိုင္တဲ့အထိ တက္ႏိုင္တယ္။

9. Dextromethorphan (DXM) (ဒီ-အိတ္စ္-အင္မ္)
Cough and cold medicines အေအးမိနဲ႔ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးေတြထဲမွာပါတယ္။ ဆရာဝန္ ေပးသေလာက္သံုးတာ ကိစၥမရွိပါ။ မ်ားသြားရင္ Impaired judgment ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ် မမွန္တာ ျဖစ္မယ္။ Euphoria ပီတိစိတ္၊ ေကာင္းတာေတြခ်ည္း ထင္ျမင္ေနစိတ္ျဖစ္မယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ Loss of coordination ထိန္းညွိမႈမရတာ ျဖစ္မယ္။ ႏွလံုးခုန္ျမန္္မယ္။ ဒီေဆးကို Orange Crush, Triple Cs, Dex, Robo, Skittles လို႔ ေခၚတယ္။

10. Pseudoephedrine (ဆူဒို-အဖက္ဒရင္း)
Cold medicines အေအးမိ သက္သာေဆးေတြထဲမွာ ပါတယ္။ တရားမဝင္ေဆး Methamphetamine (Meth) (ရာဘ-ယာဘ-ရာမ-ယာမ) ထုတ္လုပ္တဲ့အခါမွာ ဒါသံုးတယ္။

11. Dextromethorphan
“Dextromethorphan ေဆးတစ္မ်ိဳးတည္းျဖင့္ ေဖၚစပ္ထားသည့္ (Romilar Tablet, Rotuss Tablet) ေဆးမ်ားကို လက္ဝယ္ထားရွိျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ သံုးစြဲျခင္း မျပဳၾကပါရန္ႏွင့္ လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိပါက သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက တည္ဆဲဥပေဒအရ အေရးယူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။” ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနကေန အသိေပးႏႈိးေဆာ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ဒီေဆးကို DXM, CCC, Triple C, Skittles, Robo, Poor Man’s PCP လို႔ ေခၚၾကတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး ေပ်ာက္ေဆး နဲ႔ အေအးမိ သက္သာေဆးေတြ ထဲမွာပါတယ္။

12. Spasmo-Proxyvon (စပတ္စမို-ပေရာက္စီဗြန္)
Dicyclomine hydrochloride (10 mg) + Acetaminophen (400 mg) + Propoxyphene Napsylate (100 mg) ပါတယ္။ အနာသက္သာေဆး ျဖစ္တယ္။ သိပ္အျပင္းစားေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဘိန္းသေဘာပါလို႔ သံုးစြဲတာ မ်ားသူေတြမွာ ျဖတ္ရတာ ခက္တယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ ဒီေဆး အျပား-အေတာင့္ကို တေန႔မွာ ဘယ္ႏွစ္ေတာင့္ ေသာက္တယ္။ ႏွစ္ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ စသျဖင့္ သိရတယ္။ ကုိယ့္ဆီမွာေတာ့ “ေရႊ” ေတြက အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြထက္ ထူးျခားတယ္။ ေဆးေတာင့္ကိုေဖါက္၊ အမံႈ႔ကိုထုတ္၊ ေရ-ေဆးထိုးမိုးေရနဲ႔ ေဖ်ာ္ျပီး အသားထဲ၊ ေသြးေၾကာထဲ၊ အေရျပားထဲ ထိုးၾကတယ္။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာ အနာေတြျဖစ္လို႔၊ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေရာင္လို႔ ေဆးခန္း လာၾကတယ္။ ေဆးေဖ်ာ္တာက (ခိုင္နီး) ဗူးခြံကို သံုးသတဲ့။ ဒူးေကာက္ေကြး၊ ေပါင္ျခံေနရာေတြမွာ ထိုးတယ္။ ဆရာဝန္ကို ပညာေပးသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၁-၂-၂ဝ၁၂ ေန႔က ကြယ္လြန္သြားရွာတဲ့ နာမည္ၾကီး အဆိုေတာ္၊ ရုပ္ရွင္မင္းသမီး၊ ရုပ္ရွင္ထုတ္လုပ္သူ၊ ေမာ္ဒယ္၊ Whitney Houston (ဝွစ္တနီ-ဟူစတန္) ကို ရင္ခြဲစစ္ေဆးမႈလုပ္ေတာ့ သူမရဲ႕ ညာဘက္ ႏွလံုးသြားေသြးေၾကာက ၆ဝ% ပိတ္ဆို႔ေနတာ ေတြ႔ရျပီး၊ ေသြးကိုစစ္ေဆးေတာ့ Cocaine, Benzoylecgonine, Cocaethylene, Marijuana, Alprazolam, Cyclobenzaprine နဲ႔ Diphenhydramine ေဆးေတြ ရွိေနတာေတြ႔ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁ဝ-၄-၂ဝ၁၂