က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Tuesday, April 10, 2012

Fluid in the ear နားထဲမွာအရည္ရွိတာ

Tue, Apr 10, 2012 at 2:04 AM
ကၽြန္မက (႕႕႕႕႕) မွာေနပါတယ္။ ကၽြန္မသားေလးက ၁ ႏွစ္နဲ႔ ၆ လရွိပါၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္လေလာက္တုန္းက နားႏွာေခါင္း ဆရာဝန္က စစ္ေဆးၾကည့္ေတာ့ သားရဲ႕ နားတစ္ဖက္ နားစည္ထဲမွာ အရည္ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏွာေခါင္းထဲမွာလည္း POLYS ရွိလို႔ အိပ္ရင္ အသက္ရွဴ ခက္ခဲၿပီး ေကာင္းေကာင္း မအိပ္ႏိုင္ပါ။ လူၾကီး ေဟာက္တဲ့အသံလို အက်ယ္ၾကီး တစ္ညလံုး ေဟာက္ပါတယ္။ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးလည္း ခဏခဏ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က ႏွာေခါင္းထဲက ဟာကို ဖယ္ထုတ္လိုက္ပါတယ္။ အခုထိေတာ့ အိပ္ရင္ အသံျမည္တုန္းပါပဲ။ အဲတာ ပံုမွန္ဟုတ္ပါလား။ အသက္ရွဴ ခက္လာရင္ ေခြ်းအရမ္းထြက္ပါတယ္။ နားကိုျပန္စမ္းေတာ့ နားႏွစ္ဖက္လံုး အရည္ ရွိေနတဲ့အတြက္ နားထဲကို ရာဘာ Tube ေသးေသးေလး ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေနာက္ ၆ လၾကာရင္ ျပန္စစ္ေဆးၿပီး အရည္ မရွိေတာ့ရင္ ျပန္ထုတ္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ နားထဲမွာ အရည္ရွိတာ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။ မိဘေတြရဲ႕ မွားယြင္မႈေၾကာင့္လား။ ဥပမာ ေရခ်ိဳးရင္နဲ႔ နားထဲကိုေရဝင္တာေၾကာင့္မ်ားလား။

နားထဲမွာ အရည္ရွိေနတာကို Serous otitis media (SOM) လို႔ေခၚတယ္။ Otitis media with effusion (OME) လို႔လဲ ေခၚေသးတယ္။ Auditory tube (Eustachian tube) နားျပြန္ကို ထိခိုက္တယ္။ ဒီျပြန္ကေန အရည္စတာ ရွိေနရင္ နားထဲကေန အာေခါင္ထဲ ထုတ္ရွင္းေပးရတယ္။ လမ္းေၾကာင္း ပိတ္ေနရင္ ထြက္စရာေတြက Middle ear space နားအလည္ပိုင္းမွာ ပိတ္မိေနမယ္။ Ear infection နားကို ပိုးဝင္တာပါဘဲ။ Viral URI အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း အေပၚပိုင္းမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ ဝင္ရာကေနျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ဗက္တီးရီးယားကေနလဲ ျဖစ္တယ္။ အရည္ရွိျပီးမွ ဗက္တီးရီးယား ဝင္လာတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပိုးမဟုတ္ရင္ အေအးမိတာ နဲ႔ (အလာဂ်ီ) ရတာေတြကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Otitis externa ဆိုတာ ေရကူးရာကေန ျဖစ္တာမ်ားလို႔ Swimmer’s ear ေခၚတယ္။ အခုဟာနဲ႔ တျခားစီျဖစ္တယ္။

OME ကေလး-လူၾကီးမေရြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ အေမရိကားမွာ တႏွစ္မွာ ကေလးေပါင္း ၂႕၂ သန္း ျဖစ္ေနၾကတယ္။ ေက်ာင္းမသြားခင္အရြယ္မွာ ၉ဝ% ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ နားျပြန္-ခႏၶာေဗဒေၾကာင့္ ပိုျဖစ္ရတယ္။ နားထဲမွာ အရည္ရွိေနေပမဲ့ ဘာမွ မခံစားရတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြဆိုရင္ မခံစားရတာနဲ႔ မေျပာတတ္တာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ၾကရတယ္။ ခံစားရသူေတြမွာ နားကိုယ္မယ္။ နာလိုက္ သက္သာလိုက္ျဖစ္မယ္။ နားေကာင္းေကာင္းမၾကား ျဖစ္မယ္။ ကေလးဆိုရင္ Speech and language skills စကားေျပာေႏွးႏိုင္တယ္။ Gross motor skills ၾကြက္သားေတြ အလုပ္လုပ္တာ ေႏွးမယ္။ Balance problems ကိုယ္ခႏၶာကို မွ်ေျခညီေအာင္ မထိန္းႏိုင္ဘဲ Vertigo ေခါင္းမူးမယ္။

Otoscope ဒါမွမဟုတ္ Otomicroscopy ကရိယာသံုးျပီး စစ္ေဆးရတယ္။ Ear drum နားစည္ေခၚတဲ့ Tympanic membrane ကို စစ္ေဆးရတယ္။ Ear drum နားစည္ေနာက္မွာ Bubble ေလဘူေဘာင္း ရွိေနတာေတြ႔ႏိုင္တယ္။ နားစည္က မလႈတ္ႏိုင္ျဖစ္ေနမယ္။ ပံုစံ နဲ႔ အေရာင္ေျပာင္းေနႏိုင္တယ္။ Tympanometry နည္းနဲ႔ ေရာဂါကို ေသျခာေစႏိုင္တယ္။

How Fluid in the Ear Is Treated ဘယ္လိုကုသသလဲ
တခ်ိဳ႕ကေလးေတြ အရည္ရွိေနတာ မသိလိုက္ဘဲ သူ႔ဖါသူ ေပ်ာက္သြားႏိုင္တယ္။ အရင္က Antihistamines (အင္တီဟစ္တမင္း) နဲ႔ Decongestants ေဆးေတြ ေပးတယ္။ တခါတေလ Steroids (စတီရြိဳက္) ေဆး နဲ႔ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးေတြလဲ ေပးတယ္။ ၂ဝဝ၄ American Academy of Pediatrics အေမရိကန္ ကေလးေဆးပညာ အကယ္ဒမီကေန လမ္းညႊန္ခ်က္ထုတ္ျပန္လာတယ္။ နားထဲ အရည္ရွိတာဟာ ပိုးဝင္တာ မရွိဘဲလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပဋိဇီဝေဆးေတြ အျမဲတန္းမလိုဘူး။

အလိုလိုေပ်ာက္တာမ်ားတယ္။ အရည္က အထဲေနတာၾကာလာရင္ ေစးပ်စ္လာမယ္။ ေကာ္ကပ္ထားသလိုမို႔ Glue ear ေခၚတယ္။ ဒါဆိုရင္ နားအၾကားကို ထိခိုက္လာမယ္။ တကယ္လို႔ ကေလးဟာ ဘာမွခံစားမေနရေပမဲ့ ဖြံျဖိဳးမႈ ေနာက္က်တာ ရွိေနရင္ စစ္ေဆးရမယ္။ ၆ ပါတ္ေနလို႔ မေပ်ာက္ရင္ ပဋိဇီဝေဆးလိုႏိုင္တယ္။ Hearing test အၾကားစစ္ေဆးတာလုပ္မယ္။ ေနာက္ထပ္ ၆ ပါတ္ ေစာင့္ၾကည့္မယ္။ Hearing test ထပ္လုပ္မယ္။ ပဋိဇီဝေဆးလိုရင္ ထပ္ေပးမယ္။ လိုအပ္ရင္ Myringotomy ခြဲစိတ္တာ လုပ္ေပးမယ္။ နားစည္မွာ အေပါက္ကေလးေဖါက္ျပီး ပိုက္ကေလး တပ္ေပးမယ္။ Adenoids ေခၚတဲ့ ပါးစပ္ အထက္-ေနာက္နားက (တစ္ရွဴး) ေတြ နဲ႔ Tonsils အာသီးေတြ ေရာင္ေနရင္ ကုသရမယ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ရတယ္။

Preventing Fluid in the Ears နားထဲအရည္ဝင္တာ မျဖစ္ေအာင္ -
- လူၾကီး-မိဘေတြ ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
- ကိုယ္နဲ႔ မတည့္တာ Allergens သိေအာင္ရွာျပီး ေရွာင္ပါ။
- ခဏခဏျဖစ္ေနလို႔ လုိမယ္ထင္ရင္ ေန႔ကေလးထိန္းေက်ာင္း ေနရာေျပာင္းထားပါ။
- လက္ေတြ မၾကာမၾကာေဆးေၾကာပါ။ ကေလးကစားစရာေတြ သန္႔ရွင္းေပးပါ။
- ပဋိဇီဝေဆး မလိုဘဲ မေပးပါနဲ႔။
- မိခင္ႏို႔ ဝေအာင္တိုက္ပါ။
- ကာကြယ္ေဆးေတြ စံုေအာင္ထိုးပါ။ ဥပမာ Pneumococcal vaccine ႏူမိုးနီးယား ကာကြယ္ေဆး။
- ကေလးကို ပက္လက္အေနအထားနဲ႔ အစာေၾကြးတာကေန ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
- ကေလးကို လူအုပ္ထဲ ေစာျပီးပို႔လႊတ္တာကေနလဲ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁ဝ-၄-၂ဝ၁၂