က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, May 6, 2012

Anal itching စအိုေနရာယားျခင္း

Sat, May 5, 2012 at 8:26 PM
နားႏွင့္မနာ ဖဝါးႏွင့္နာပါရွင့္။ သမီးက အသက္ (၂၈) ႏွစ္ အပ်ိဳပါ။ စအိုတ၀ိုက္မွာ ယားယံေနသည္မွာ ႏွစ္လေက်ာ္ေလာက္ ရွိပါၿပီ။ သံခ်ေဆး Albandazone 400mg ကို ႏွစ္ပတ္ၿခားတစ္ခါ သံုးၾကိမ္ ေသာက္ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ စအိုပတ္လည္တင္ မကဘဲ မိန္းမအဂၤါ ေဘးႏွစ္ဘက္ႏွင့္ အၿပင္လမ္းေၾကာင္းမွာပါ ယားယံေနပါတယ္။ ေန႔ေရာညပါ ယားေနတာပါ။ အရင္ ယားေနတာ အၿဖဴမဆင္းပါဘူး။ အခု အၿဖဴဆင္းတာ ႏွစ္ရက္ရွိပါၿပီ။

ကိုယ္ခႏၶာ ယားယံတဲ့အေၾကာင္း ၃ မ်ိဳးေရးျပီးပါျပီ။ ဒီတခါ ၄ ခုေျမာက္ျဖစ္တယ္။
Anal itching စအိုေနရာယားျခင္းကို ေဆးစာနဲ႔ Pruritus Ani လို႔ေခၚတယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြမွာ သာမန္ကာ ရွန္ကာ ဥပမာ အစားအေသာက္၊ သန္႔ရွင္းမႈ လိုတာမ်ိဳးေတြပါသလို ေဆးက်က်နနကုမွ ေပ်ာက္မွာလဲပါတယ္။
• Dry skin အေရျပား ေျခာက္ေသြ႔ေနျခင္း၊
• Too much moisture အေရျပားစိုထိုင္းမႈ မ်ားေနျခင္း၊
• Fecal incontinence ဝမ္းမလံုေရာဂါ၊
• Overuse of laxatives ဝမ္းႏုတ္ေဆး လိုတာထက္ပိုေသာက္ျခင္း၊
• Excessive washing ေဆးေၾကာတာကို လိုတာထက္ပိုလုပ္ျခင္း၊
• Chemical irritants ဆပ္ျပာ၊ သန္႔ရွင္းေရးသံုးေဆးရည္၊ ကိုယ္ဝန္တားပစၥည္း စတာေတြနဲ႔ မတည့္ျခင္း၊
• Skin disorders (Psoriasis, Seborrhea, Eczema) အေရျပားနာေတြ ရွိေနျခင္း၊
• Hemorrhoids လိပ္ေခါင္း၊
• Anal abrasions, fissures and fistulas စအိုကြဲနာ၊ ဂရင္ဂ်ီနာ၊ စအိုေဘး ပြန္းပဲ့ေနျခင္း၊
• Food irritants အစားအေသာက္၊ ဥပမာ အပူ-အစပ္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ အခ်ဥ္သီး၊ ေခ်ာကလက္၊
• Antibiotics) ပိုးေသေဆးေတြ ေသာက္ေနရျခင္း၊
• Infections (STD) လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ၊
• Pinworms တုပ္ေကာင္ (သန္ေကာင္) ရွိျခင္း၊
• Anal tumors စအို ကင္ဆာ၊
• Anxiety or stress) စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း၊ ေသာကမ်ားျခင္း၊

ဘယ္လိုကုသမလဲ
• အေၾကာင္းခံကိုရွာျပီး ကုသရမယ္။
• ေနရာကို သန္႔ရွင္းေရး လုပ္သင့္သေလာက္ ညင္ညင္သာသာ လုပ္ပါ။ ျပီးတာနဲ႔ ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္လုပ္ပါ။ ေပါင္ဒါ ထည့္ႏိုင္တယ္။ ေလမႈတ္ကရိယာ သံုးႏိုင္တယ္။ (တစ္ရွဴး-ေပပါ) သံုးႏိုင္တယ္။
• (တစ္ရွဴး-ေပပါ) အမ်ိဳးအစား ေျပာင္းသံုးပါ။
• ဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ ဝမ္းပ်က္တာ ကုသပါ။
• အတတ္ႏိုင္ဆံုး မကုပ္ပါနဲ႔။ ေရေအး၊ ေရေႏြး သံုးၾကည့္ပါ။
• (ေကာ္တြန္) ေအာက္ခံသာသံုးပါ။ တင္းၾကပ္မေနပါေစနဲ႔။

ေဆးေတြ
• လိမ္းေဆး = Hydrocortisone cream or ointment (Cortaid, Preparation H Anti-Itch Cream) (စတီရြိဳက္) လိမ္းေဆး အမ်ားဆံုး သံုးတယ္။ Zinc oxide ointment (Desitin, Balmex) လိမ္းေဆး နဲ႔ Capsaicin ငရုပ္သီးကေနလုပ္တဲ့ လိမ္းေဆးကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
• ေသာက္ေဆး = Antihistimine (Cetrizine) တည ၁ ျပားေသာက္ရင္ ယားတာ သက္သာမယ္။

Yeast infections (Candidiasis) မိႈ (ဖန္းဂတ္စ္)
• အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ စအိုေနရာသာမက (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေနရာေတြမွာပါ ယားတယ္။ ဆီးခ်ိဳးရွိေနရင္ ပိုဆိုးမယ္။
• ဒီမိႈက လူေတြရဲ႕ ပါးစပ္ နဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) မွာ ရွိေနတဲ့အေကာင္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ ဒီမိႈေၾကာင့္ရတဲ့ ေရာဂါကို STD လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါလို႔ မသတ္မွတ္ဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တသက္မွာ အနည္းဆံုးတခါ Vaginal yeast infections ျဖစ္သူေပါင္း ၇၅% ရွိတယ္။ ယားမယ္၊ အျဖဴဆင္းမယ္၊ ဒိန္ခဲလို အဖတ္အဖတ္ေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ နာမယ္။
• ဒီေဆးေတြက (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲ ထည့္ရတယ္။ စအိုေနရာကိုပါ လိမ္းႏိုင္တယ္။
o Clotrimazole Vaginal suppositories ေမြးလမ္းထည့္ေဆး 100 mg ၆ ည၊ 200 mg ၃ ည။
o Miconazole ointment or 2% cream or 100-200 mg suppository ေမြးလမ္းထည့္ေဆး၊ ၃ ည။
o Nystatin 100,000 units vaginal tablets ေမြးလမ္းထည့္ေဆး ၁၄ ရက္။
o Fluconazole 150 mg ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနသူေတြကို တပါတ္တခါ ေပးတယ္။
• အျဖဴဆင္းတာနဲ႔ပါ တြဲေနတတ္လို႔ Metronidazole စားေဆး တခါေသာက္ ၁ ျပား၊ တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္ ေသာက္ပါ။

Pinworm တုပ္ေကာင္ (သန္ေကာင္)
• Mebendazole (Vermox) ေဆးကို တၾကိမ္တည္းေပးတာနဲ႔ ရတာမ်ားတယ္။
• တခ်ိဳ႕ကို ၁ ပါတ္ေနတခါ၊ ဒါမွ မဟုတ္ ၂ ပါတ္ေနတခါ ထပ္ေပးရတယ္။ တၾကိမ္တည္းေပးျပီးေနာက္ ၃ ပါတ္ေနရင္ တခါထပ္ေပးသင့္တယ္။ ေနာက္ ၃ ပါတ္ေနရင္ရင္ တခါ၊ ေပါင္း ၃ ခါေပးရတယ္။ အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ေဆး တဝက္သာေပးပါ။
• Albendazole (Albenza) ကိုလဲ အဲလိုေပးသင့္တယ္။ ဒီေဆးက ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနဲနဲပိုတယ္။
• Pinworms သန္ေကာင္က ဆီးလမ္း၊ လိင္လမ္းကိုပါ ကူးစက္တာဆိုရင္ Mebendazole (Vermox) + Ivermectin (Stromectol) ေဆး ၂ မ်ိဳး တြဲေပးရမယ္။

Ivermectin (Stromectol) ေဆး
• အဓိက အေရျပားေအာက္ကေန ဝင္တဲ့ Strongyloidiasis (Threadworm) သန္ေကာင္အတြက္ သံုးတယ္။ အသဲနဲ႔ အူထဲအထိ ေရာက္တယ္။
• Onchocerciasis (River blindness) ေရာဂါအတြက္ကိုလည္း ေပးတယ္။ မ်က္စိကို ထိခိုက္ေစတဲ့ သန္ေကာင္ ျဖစ္တယ္။
• Onchocerciasis (River blindness) အတြက္ဆိုရင္ 3, 6, or 12 လစီျခား ေပးရမယ္။ လူၾကီး = 150 mcg/kg တၾကိမ္ေပးပါ။ ေနာက္ ၃-၁၂ လမွာထပ္ေပးပါ။
အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ေဆး တဝက္သာေပးပါ။
• Strongyloidiasis (Threadworm) အတြက္ေပးရင္ Stool exam ဝမ္းစစ္တာကို ၃ ခါ လုပ္သင့္တယ္။ မေတြ႔မွ ကင္းရွင္းျပီလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ လူၾကီး = 200 mcg/kg
အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ေဆး တဝက္သာေပးပါ။
• Roundworm သန္လံုးေကာင္၊ Lice သန္း၊ နဲ႔ Scabies ဝဲ-ယားနာေတြအတြက္လည္း သံုးႏိုင္တယ္။
• ဒီေဆးကို အစာမရွိခ်ိန္မွာ ေပးတာေကာင္းတယ္။
• ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = ေခါင္းကိုက္၊ ေခါင္းမူး၊ ၾကြက္သားနာ၊ ပ်ိဳ႕၊ ဝမ္းပ်က္။

• Itchy breasts ရင္သား ယားျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/10/itchy-breasts.html
• Vaginal itching မိန္းမကိုယ္ ယားျခင္း http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/vaginal-itching.html
• Itchy penis ပန္းအဖ်ား ယားျခင္း http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/2012/04/itchy-penis.html

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၅-၂ဝ၁၂