က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Friday, June 1, 2012

Blood in Stool စအိုက ေသြးယိုျခင္း

Thu, May 31, 2012 at 11:37 AM
ကၽြန္မေရာဂါအေၾကာင္းကို ကၽြန္မကိုယ္တုိင္ေရာ ကၽြန္မဝန္းက်င္မွာေရာ မ်ိဳးစံုသံုးသပ္သံေတြၾကားေနရလို႔ပါ။ အသက္က ေလးဆယ့္တစ္ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္သယ္ပါ။ ကေလးတစ္ေယာက္ရွိပါတယ္။ အလုပ္က အေညာင္း ထုိင္ရတာ အင္မတန္ မ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လမ္းေလွ်ာက္တာတုိ႔ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာတို႔လည္း ပံုမွန္ မဟုတ္ေတာင္ က်န္းမာေရးအသိစိတ္နဲ႔ လုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မက လည္ပင္းၾကီးလည္း ခြဲဖူးပါတယ္။ ကင္ဆာ မဟုတ္ဘူးလို႔ အေျဖထြက္ပါတယ္။ (အယ္လ္ထေရာက္ဆင္) ေဆးကို တစ္ေန႔တစ္ျခမ္း ပံုမွန္ေသာက္ေနဆဲပါ။ အခုကၽြန္မ ဝမ္းသြားတိုင္း ေသြးတေပါက္ေပါက္နဲ႔ က်ေနတာ သံုးနွစ္ေလာက္ရွိပါျပီ။ က်က်ျခင္းလန္႔ျပီး အေထြေထြနဲ႔ျပေတာ့ အတြင္းလိပ္ေခါင္းလို႔ ေျပာပါတယ္။ ေသြးတိတ္ေဆး ေသာက္ခိုင္းပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ေနလာတာ သံုးႏွစ္ေလာက္ရွိပါျပီ။ ေသြးကလည္း ေန႔တိုင္းလိုလို ဝမ္းသြားတိုင္း ပါပါတယ္။ ဝမ္းလံုးဝမခ်ဳပ္တတ္ပါဘူး။ ေသြးပါပံုပါနည္းက ေပါက္ကနဲက်ရင္က်၊ မက်ရင္ ဝမ္းထဲမွာေရာပါ တတ္ပါတယ္။ လိပ္ေခါင္းေရာ ေသခ်ာရဲ႕လားရွင္။ အူမၾကီးကင္ဆာေတြ ဘာေတြမ်ား ျဖစ္ႏိုင္လားဟင္။ ဘာအႏၲရာယ္မွ မရွိဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ဒီတိုင္း ဆက္ေနႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္ေတာ့ အေႏွာက္အယွက္ ျဖစ္ရတာေပါ့။

ေသြးက ဘယ္ေတြကေန လာႏိုင္သလဲ။ အစာေျခလမ္း အထက္ပိုင္းေခၚတဲ့ အစာအိမ္ နဲ႔ အစာမ်ိဳျပြန္ ကေနလာႏိုင္တယ္။ အစာေခ်လမ္း ေအာက္ပိုင္းျဖစ္တဲ့ အူမၾကီး၊ အစာေဟာင္းအိမ္ နဲ႔ စအိုကေနလာႏိုင္တယ္။ ဒီႏွစ္မ်ိဳးၾကားထဲက အူသိမ္ကေန ေသြးယိုတာ ရွားတယ္။ အူမၾကီးရဲ႕အလုပ္က ေက်ခ်က္လို႔မရတဲ့ အစား-အေသာက္ထဲက ေရကိုဖယ္ရွားေပးတယ္။ အူမၾကီးရဲ႕ေအာက္ဆံုး ၁၅ စင္တီမီတာဟာ အစာေဟာင္းအိမ္ ျဖစ္တယ္။ အဖ်ားဆံုးမွာ စအိုရွိတယ္။

• ဝမ္းထဲေသြးပါတယ္လို႔ ေျပာၾကေပမဲ့ ေသြးရဲ႕ အေရာင္က မတူၾကပါ။ ေသြးဘယ္ကေနလာသလဲ အေပၚမွာ ေသြးအေရာင္ မူတည္တယ္။
• အၾကမ္းေျပာရရင္ စအိုနဲ႔ နီးရာကေနလာရင္ ေသြးအေရာင္က နီရဲေနမယ္။ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ သေဘာ ျဖစ္တယ္။
• စအို၊ အစာေဟာင္းအိမ္နဲ႔ အူမၾကီး ေအာက္ပိုင္းကေနလာရင္ နီမယ္။
• အူမၾကီး အလည္ပိုင္းနဲ႔ အထက္ပိုင္းကေနလာရင္ နီညိဳမယ္။
• အစာေဟာင္းအိမ္ကေနလာလဲ အဲလိုဘဲ။ နီညိဳမယ္။
• အစာအိမ္နဲ႔ အူသိမ္အစပိုင္းကဆိုရင္ မဲနက္ေနမယ္။ ကတၲရာေစးလို ေစးကပ္ေနျပီး အနံ႔ဆိုးတယ္။ Melena ေခၚတယ္။

ဝမ္းထဲမွာ ေသြးေရာေနတာျမင္ရမွ ေသြးပါတယ္လို႔ေျပာတာ မျပည့္စံုေသးပါ။ ဝမ္းထဲမွာ မ်က္စိနဲ႔မျမင္ရေပမဲ့ ေသြးပါေနတာကို အႏုၾကည့္မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္လို႔ ေတြ႔တာကို Occult bleeding လို႔ေခၚတယ္။ ေသြးက ေျဖးေျဖးျခင္း ယိုထြက္ေနတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ အစာလမ္း အထက္ပိုင္းေရာ ေအာက္ပိုင္းကေနလာႏိုင္တယ္။ အစာအိမ္နာ၊ Colon polyps အူမၾကီး-အသီး၊ ကင္ဆာကေနလာတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ လူကလဲ ေသြးအားနည္းေနမယ္။

1) Anal fissure စအိုကြဲနာ = စအိုလမ္းမွာ စုတ္ျပဲေနတာမို႔ နာတယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္ရာကေနျဖစ္တယ္။ ေသြးထြက္တာ မမ်ားပါ။ နီရဲေနမယ္။
2) Hemorrhoids လိပ္ေခါင္း = ေသြးထြက္တာ မမ်ားလွပါ။ နာတာရွည္ျဖစ္ေနမွသာ ေသြးအားနည္းတတ္တယ္။
3) Colon cancer and polyps အူမၾကီး ကင္ဆာ နဲ႔ ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ အသီးလံုး = ေသြးက အသင့္အတင့္သာ မ်ားမယ္။ ျဖစ္လိုက္ ရပ္လိုက္ေနမယ္။ ေသြးက နီရဲေနမယ္။ ညိဳေနႏိုင္တယ္။ မဲတာလဲ ရွိတတ္တယ္။ အူမၾကီး ကင္ဆာ လကၶဏာမ်ား = ျဖစ္ကာစ ဘာမွမခံစားရဘူး၊ ဝမ္းသြားတာ ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္လာတာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္၊ ဝမ္းပ်က္မယ္၊ ဝမ္း ေပ်ာ့မယ္၊ ဝမ္းမာမယ္။ ဝမ္းထဲေသြးပါမယ္။ ဗိုက္အျမဲလိုေအာင္းေနမယ္၊ ဝမ္းသြားျပီးေပမဲ့ သြားခ်င္စိတ္မကုန္ျဖစ္ေနမယ္၊ အားယုတ္မယ္၊ ဘာလို႔မွန္းမသိဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်က်လာမယ္၊
4) Polypectomy အူမၾကီး ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ အသီးလံုးကိုခြဲစိတ္ျခင္း လုပ္ေပးထားသူကေန ေသြးယိုတတ္တယ္။
5) Angiodysplasias ဆိုတာ အူမၾကီးနံရံေအာင္မွာ ေသြးေၾကားေလးေတြ ပံုမွန္မဟုတ္ျဖစ္ေနလို႔ ေသြးယုိတယ္။ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ရတဲ့ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။
6) Colitis အူမၾကီးေရာင္တာ နဲ႔ Proctitis အစာေဟာင္းအိမ္ ေရာင္တာေတြက ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ေရာ ဗုိုင္းရပ္စ္ ေၾကာင့္ပါ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Crohn's colitis, Ischemic colitis ဆိုတာေတြလဲ ရွိေသးတယ္။ Radiation colitis ဓါတ္ကင္ရလို႔လဲျဖစ္မယ္။ ေသြးယိုႏိုင္တယ္။
7) Salmonella, Shigella ဝမ္းကိုက္ေရာဂါေတြနဲ႔ Campylobacter, C. difficile, E. Coli, Cytomegalovirus ပိုးေတြေၾကာင့္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
8) Meckel's diverticulum ဆိုတာကေန ေသြးအနီေရာင္ ဗိုက္မနာဘဲထြက္မယ္။

ဘယ္ကေန ေသြးဆင္းေနသလဲ အေသအျခာသိေအာင္လုပ္ျပီးမွ ကုသရမယ္။
• History and physical examination ေရာဂါရာဇဝင္၊ စမ္းသပ္ျခင္း၊
• Anoscopy ကရိယာနဲ႔ၾကည့္ျခင္း၊
• Flexible sigmoidoscopy ကရိယာနဲ႔ၾကည့္ျခင္း၊
• Colonoscopy ကရိယာနဲ႔ၾကည့္ျခင္း၊
• Radionuclide scans (စကင္) ရိုက္ျခင္း၊
• Visceral angiogram ရုိက္ျခင္း၊
• Video capsule and small intestine enteroscopy ကရိယာေတြနဲ႔ၾကည့္ျခင္း၊
• MRI and CT tomographic angiography ေတြရုိက္ျခင္း၊
• Nasogastric tube aspiration အရည္စုပ္ထုတ္စစ္ေဆးျခင္း၊
• Esophagogastroduodenoscopy ကရိယာနဲ႔ၾကည့္ျခင္း၊
• Blood tests ေသြးစစ္ျခင္းေတြ လုပ္ရမယ္။

ေမးတဲ့သူ စစ္ေဆးတာေတြ မလုပ္ခင္ -
1. Anal and perianal disorders စအိုေနရာ ေရာဂါမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/12/anal-and-perianal-disorders.html
2. Anorectal diseases စအို-အစာေဟာင္းအိမ္ ေရာဂါမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/12/anorectal-diseases_17.html
3. Piles လိပ္ေခါင္းေရာဂါ အေမး-အေျဖမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/07/q-and-on-piles.html
4. Piles (Hemorrhoids) Treatment လိပ္ေခါင္းကုနည္းမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/hemorrhoids-treatment.html
5. Fissure-in-Ano (FIA) စအိုကြဲနာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/10/fia.html နဲ႔
6. Fistula-in-Ano (FIA) ဂရင္ဂ်ီနာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/09/fistula-in-ano-fia.html ေတြကိုဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁-၆-၂ဝ၁၂