က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Friday, February 14, 2014

Hypertension (2) ေသြးတိုးေရာဂါ (၂)

High blood pressure ေသြးဖိအားမ်ားေနတာကို Hypertension ေသြးတိုးေရာဂါလို႔ ေခၚတယ္။ ေသြးဖိအားဆိုတာ ႏွလံုးကေန တကိုယ္လံုးကို စီးေလွ်ာက္ေနတဲ့ ေသြးေတြက ေသြးေၾကာနံရံေပၚကို ဘယ္ေလာက္ ဖိအားနဲ႔ သက္ေရာက္ေနသလဲကို တိတိက်က်တိုင္းတာတဲ့ ကိန္းဂဏန္း ျဖစ္တယ္။ ဒီဖိအားမ်ားေနတာက စဥ္တိုက္ ဆက္တိုက္လို ျဖစ္ေနတာမို႔ ၾကာလာတာနဲ႔ ေသြးေၾကာေတြေတြကို ပ်က္စီးေစရံုသာမကဘဲ ႏွလံုးမွာပါ ေရာဂါ ရလာေစႏိုင္တယ္။ ေသြးဖိအားကို ထိန္းမထားႏိုင္ရင္ တခ်ိန္မွာ Heart disease ႏွလံုးေရာဂါ၊ Stroke ဦးေႏွာက္-ေသြးေၾကာ ေရာဂါ နဲ႔ Kidney disease ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ တမ်ိဳးမ်ိဳးရလာေစႏိုင္တယ္။

• Hypertension Symptoms ေသြးတိုးလကၡဏာေတြ
မ်ားေသာအားျဖင့္ ဘာမွ မခံစာရသလိုေနျပီး ရုတ္တရက္ အသက္ကို ရန္ရွာႏိုင္တဲ့ အျပင္းအထံေရာဂါရတတ္လို႔ Silent killer တိတ္တဆိတ္ လူသတ္သမားလို႔ တင္စားေလ့ ရွိတယ္။ အဲလိုလူမ်ိဳး ၅ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ရွိတယ္။ အျပင္မွာ ဘာမွမျဖစ္သလိုေနေပမဲ့ ကိုယ္တြင္းထဲမွာေတာ့ ႏွလံုး၊ အဆုပ္၊ ဦးေႏွာက္ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ေတြကို ထိခိုက္ေနတယ္။
• Causes of Hypertension ဘာလို႔ ေသြးတိုးရတာလဲ
ေဝဒနာသည္အမ်ားစုမွာ ဘာလို႔ ေသြးတိုးလာျဖစ္သလဲ ဆရာဝန္ေတြက အေၾကာင္းရွာမရၾကဘူး။ လူၾကီးတေယာက္ရဲ႕ ပံုမွန္ ေသြးဖိအားဟာ 120/80 ထက္မမ်ားရဘူး။ Systolic pressure အထက္ဂဏန္းလို႔ေခၚတာက ႏွလံုးကေန ညွစ္ေနခ်ိန္မွာ ရွိတာျဖစ္တယ္။ Diastolic pressure ေအာက္ဂဏန္းဆိုတာက ႏွလံုးက တခါနဲ႔ တခါၾကား နားေနခ်ိန္မွာ ရွိတာ ျဖစ္တယ္။ အေၾကာင္းရွာရတာေတြထဲမွာ Kidney or Adrenal gland disease ေရာဂါေတြပါတယ္။
• Prehypertension ေသြးတိုးရွိႏိုင္ေနျပီဆိုတာ
လူဦးေရရဲ႕ ၄ ပံု၁ ပံုမွာ Warning Sign သတိေပးခ်က္အဆင့္ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာရင္ ေျခာက္ေျပာတာ မဟုတ္ပါ။ အထက္ဂဏန္း 120 နဲ႔ 139 ၾကား၊ ေအာက္ဂဏန္း 80 နဲ႔ 89 ၾကား ရွိေနသူေတြပါတယ္။ ဒီလိုလူေတြက သာမန္ ေသြးဖိအား ရွိေနသူေတြထက္ ႏွလံုးေရာဂါရလမ္း ၂ ဆ ပိုတယ္။ ဆရာဝန္ဆီလာရင္ Lifestyle changes လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းပါလို႔ အၾကံေပးလိမ့္မယ္။
• Danger Zone အႏၲရာယ္နယ္ေျမ
ေသြးဖိအား 140/90 နဲ႔အထက္ရွိေနပမဲ့ လကၡဏာေတြ မခံစားရတာ ရွိႏိုင္တယ္။ 180/110 ဆိုရင္ေတာ့ စိုးရိမ္အမွတ္ ေရာက္ေနျပီ။ ခဏေလး ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ နားလိုက္ပါ။ ေသြးဖိအားျပန္တိုင္းပါ။ ဒိထက္မက်ရင္ အေရးေပၚဌာန အျမန္ၾကြပါ။ Stroke ဦးေႏွာက္ထိခိုက္တာ၊ Heart attack ႏွလံုးေရာဂါ၊ Kidney damage ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ နဲ႔ Loss of consciousness သတိလစ္တာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္စရာရွိေနျပီ။ Severe headache ေခါင္းတအားကိုက္မယ္၊ Anxiety စိုးရိမ္စိတ္ကဲေနမယ္၊ Nosebleeds ႏွာေခါင္းေသြးယိုမယ္၊ Feeling short of breath အသက္ရွဴမဝျဖစ္မယ္။
• Who Gets High Blood Pressure? ဘယ္လိုလူေတြမွာ လာျဖစ္သလဲ
အသက္ ၄၅ ႏွစ္အထိ ေယာက္်ားေတြက မိန္းမေတြထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒိထက္ၾကီးရင္ အတူတူျဖစ္ၾကတယ္။ မိန္းမေတြက အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္လာရင္ ပိုျဖစ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါလိုဘဲ မိသားစုထဲမွာ တေယာက္ျဖစ္ရင္ ေနာက္လူလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ အားလံုးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ဆီးခ်ိဳရွိေနသူထဲက ၆ဝ% မွာ ေသြးတိုးလဲတြဲရွိေနတယ္။
• Hypertension and Sodium ဆားနဲ႔ ေသြးတိုး အမ်ိဳးေတာ္တယ္
လူေတြ၊ တိရစၧာန္ေတြ ဆားမရွိရင္ အသက္မရွင္ႏိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေသြးတိုးနဲ႔မတည့္ပါ။ Salt ဆားထဲမွာ အမ်ားဆံုး ပါေနတာက Sodium (ဆိုဒီယမ္) ျဖစ္တယ္။ ဒီဓါတ္ကေန ေသြးဖိအားတက္ေစတာေသျခာတယ္။ (ဆဲ့လ္) ေတြထဲ ေရပိုေအာင္းေစလို႔ ကိုယ္ေရာင္မယ္။ American Heart Association ကေနသတ္မွတ္ေပးထာတာက လူတေယာက္ တေန႔မွာ (ဆိုဒီယမ္) 1,500 milligrams ထက္ မ်ားအစားဘို႔ျဖစ္တယ္။ သိတဲ့အတိုင္း သူတို႔က အာရွသားေတြထက္ လူေကာင္ၾကီးေသးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ပိုနည္းသင့္ေသးတယ္။ အလြယ္ဝယ္စားလို႔ရတာေတြ၊ ျပဳျပင္စီမံထားတဲ့ အစာေတြကေန လိုအပ္ခ်က္ထဲက ၇၅% ရေနတာ သတိထားပါ။
• Hypertension and Stress စိတ္ဖိအားနဲ႔ ေသြးတိုးမ်ားတာ
စိတ္ဖိအားမ်ားရင္ ေသြးတိုးမ်ားတယ္။ ဘာလို႔လဲေတာ့ အဆက္အစပ္မျပႏိုင္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားသူေတြဟာ ႏွလံုးေရာဂါရလမ္းလဲ မ်ားတယ္။ ဒီလိုလုေတြက Poor diet အစားေကာင္းေကာင္းမစား၊ Alcohol use အရက္ေသာက္၊ Smoking ေဆးလိပ္ေသာက္တာေတြလဲ လုပ္ၾကေတာ့ ဆက္စပ္ေနတယ္။
• Hypertension and Weight ကိုယ္အေလးခ်ိန္နဲ႔ ေသြးခ်ိန္
ဝတဲ့သူေတြဟာ သူတို႔ႏွလံုးအေပၚဖိအား မ်ားေနေစလို႔ ေသြးတိုးျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစားအေသာက္မွာ ဆားေလွ်ာ့စားဘို႔နဲ႔အတူ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်ဘို႔၊ (ကလိုရီ) ခ်ဘို႔ လိုအပ္တယ္။ အဆီလဲေလွ်ာ့၊ သၾကားလဲ နည္းေစရတယ္။ အသီးအႏွံေတြ၊ အသီးအရြက္ေတြကို ပိုစားသင့္တယ္။ အဆီလြတ္အသားနဲ႔ (ဖိုင္ဘာ) မ်ားအစားေတြကို အစားခိုင္းတယ္။ အေလးခ်ိန္ ၁ဝ ေပါင္က်တာနဲ႔ အႏၲရာယ္ကိုနည္းေစတယ္။
• Hypertension and Alcohol အရက္နဲ႔ေသြးတိုး
အရက္မ်ားရင္ ေသြးတိုးမ်ားေစတယ္။ American Heart Association ရဲ႕ လမ္းညႊန္ခ်က္မွာ အရက္ကို လူတိုင္းလိုလို ေသာက္ေနတဲ့ႏိုင္ငံမို႔ အမ်ိဳးသားးတိုင္း ၂ ခါေသာက္၊ နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ၁ ခါေသာက္ထက္ မပိုဘို႔ပါေနတယ္။ ၁ ခါေသာက္ဆိုတာ Beer ဘီယာ ၁၂ ေအာင္စ၊ Wine ဝိုင္ ၄ ေအာင္စ၊ Spirits အရက္ (80-Proof) ၁ ေအာင္စခြဲ နဲ႔ အရက္ (100-Proof) ၁ ေအာင္စကို ေျပာတာျဖစ္တယ္။
• Hypertension and Caffeine (ေကဖင္း) နဲ႔ ေသြးတိုး
(ေကဖင္း) ပါတဲ့ ေကာ္ဖီ စတာေတြ ေသာက္ရင္ လူက တမ်ိဳးတမည္ျဖစ္သလို ေသြးတိုးကိုလဲ တက္ေစတယ္။ ယာယီ သေဘာေတာ့ ျဖစ္တယ္။ American Heart Association က တေန႔ ၁ ခြက္၊ ၂ ခြက္ သတ္မွတ္တယ္။
• Hypertension and Pregnancy ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ေသြးတိုး
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္လို႔ ေသြးတိုးတယ္ဆိုတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေဆးကုသမႈ မလုပ္ရင္ ဆိုးဝါးတာေတြ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဥပမာ Preeclampsia (PET ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေသြးဆိပ္တက္ျခင္း (တကယ္တန္း တက္တာ မျဖစ္မီအဆင့္) ကေန မိခင္ေရာ ကေလးပါ ဆိုးဝါးတာေတြျဖစ္ေလာေစႏိုင္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္သူေတြ ကေလးေမြးျပီး ျပန္ေကာင္းပါတယ္။
• Hypertension and Medicine ေဆးဝါးေတြနဲ႔ ေသြးတိုး
Cold and flu medicines အေအးမိေဆးေတြထဲမွာ Decongestants အမ်ိဳးအစားေဆးေတြ ပါေနတယ္။ ဒီေဆးက ေသြးတက္ေစႏိုင္တယ္။ တျခားေဆးေတြကေတာ့ NSAID pain relievers အကုိက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ၊ Steroids (စတီရြိဳက္) ေဆး။ Diet pills ပိန္ေဆး၊ Birth control pills ကိုယ္ဝန္တားေဆး နဲ႔ Antidepressants စိတ္က်ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
• White Coat' Hypertension (ေကာ္လာျဖဴ) ေသြးတိုး
အလုပ္လုပ္တဲ့ေနရာ၊ ရံုးေတြမွာ ေသြးခ်ိန္တိုင္းရင္ အိမ္မွာေနရင္း တိုင္းတာထက္ တက္ေနတတ္တယ္။ လူနာေတြလဲ ေဆးခန္းလာဘူးကာစ၊ ေဆးခန္းသစ္လာစ၊ ဆရာဝန္-ဆရာမ အသစ္နဲ႔ စစ္ကာစ အခ်ိန္ေတြမွာ ေသြးခ်ိန္ နည္းနည္း ပိုတက္ေနတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အိမ္မွာ ေအးေအးေဆးေဆး တိုင္းတာတာက ပိုေသျခာတဲ့ဂဏန္းကို ရေစႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ လူတိုင္းက အိမ္မွာခ်ည္း အျမဲေနၾကတာ မဟုတ္ပါ။ အျပင္ေနရလို႔ ေသြးခ်ိန္တက္တာလဲ သူ႔ေသြးခ်ိန္ဘဲျဖစ္တယ္။
• Hypertension and Children ကေလးနဲ႔ ေသြးတိုး
ေသြးတိုးဟာ လူၾကီးေရာဂါ မွန္တယ္။ ကေလးေတြလဲ မျဖစ္ဘူး မေျပာႏိုင္ပါ။ ကေလး ဝေနမယ္၊ မိဘေတြမွာ ေသြးတိုး ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ကေလးလဲ တက္ေနႏိုင္တယ္။ ကေလးရဲ႕ အသက္၊ အရပ္၊ က်ား-မ မတူရင္ ေသြးခ်ိန္မတူဘူး။
• Treatment ေသြးတိုးကို ဘယ္လိုကုသလဲ
အစားအေသာက္ ေရြးစားတာေၾကာင့္ ေသြတိုးက်ေစတယ္။ DASH ဆိုတာ Dietary Approaches to Stop Hypertension ကို အတိုေကာက္ ေရးထားတာပါ။ Fruits အသီးေတြ၊ Vegetables ဟင္းသီး-ဟင္းရြက္ေတြ၊ Whole-grain foods ျဖဴေနေအာင္ခြ်တ္မထားတဲ့အဆံေတြ၊ Low-fat dairy အဆီလြတ္ႏို႔၊ Fish ငါး၊ Poultry ၾကက္သား၊ Nuts အေစ့အဆံေတြကို စားခိုင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Red meat အမဲသား-ဆိတ္သား၊ Saturated fats အဆီ၊ Sweets အခ်ိဳေတြ ေလွ်ာ့စားေစတယ္။ Sodium (ဆိုဒီယမ္) နည္းေလ ေကာင္းေလျဖစ္တယ္။
• Exercise ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း
ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ ေသြးတိုးအတြက္လဲ သက္သာေစတယ္။ ၇ ရက္တပါတ္မွာ မျပင္းထံတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း မိနစ္ ၁၅ဝ လုပ္သင့္တယ္။ Gardening ဥယ်ာဥ္လုပ္တာ၊ Walking briskly လမ္းတိုေလွ်ာက္တာ၊ Bicycling စက္ဘီးစီးတာ၊ Aerobic exercise (ေအရိုးဘစ္) လုပ္တာေတြလဲ ပါတယ္။ Muscle-strengthening activities ၾကြက္သား ဆန္႔တန္းတာကိုလဲ တပါတ္မွာ ၂ ခါလုပ္သင့္တယ္။
• Diuretics ဆီးေဆး
သတိေပးခ်င္တာက ဆီးေဆးဆိုတာ မတူတဲ့ ၂ မ်ိဳး မေရာေစခ်င္ဘူး။ ဆီးကို အတင္းသြးခိုင္းတဲ့ေဆး နဲ႔ ဆီးေအာင့္လို႔ ေသာက္ရတာ မတူပါ။ ေသြးတိုးမွာ ဆီးကို တမင္တကာ သြားေစေအာင္ လုပ္ရတယ္။ ေသြးက်တာျမန္လို႔ ပဌမတန္းစားေဆး အေနနဲ႔ သံုးေလ့ရွိတယ္။ ဆီးသြားရင္ ကိုယ္ထဲကေန ေရေရာ၊ ဆားေရာထြက္ကုန္ေစတယ္။ သတိထားစရာက တခ်ိဳ႕ ဆီးေဆးေတြက Potassium နည္းေစႏိုင္လို႔ ၾကြက္သားနာတာ၊ အားယုတ္တာေတြျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ဆီးေဆးက ဆီးခ်ိဳ တက္ေစတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Erectile dysfunction ေယာက္်ား လိင္အေရးနည္းေစႏိုင္တယ္။
• Beta-blockers (ဘီတာ-ဘေလာ့ကာ)
ဒီေဆးမ်ိဳးက ႏွလံုးခုန္တာေႏွးေစတယ္။ တျခားႏွလံုးေရာဂါအတြက္လဲ သံုးတယ္။ ဥပမာ Arrhythmia ေရာဂါ။ ဒီေဆးမ်ိဳးက Insomnia အိပ္မေပ်ာ္တာ၊ Dizziness ေခါင္းမူးတာ၊ Fatigue အားယုတ္တာ၊ Cold hands and feet ေျခ-လက္ ေအးစက္တာ နဲ႔ Erectile dysfunction ေယာက္်ား လိင္အားနည္းတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• ACE Inhibitors (ေအ-ဟီ-အီး အင္န္ဟဘစ္တာ) ေဆး
ေသြးေၾကာေတြကို က်ံဳ႕ေစ-က်ဥ္းေစတဲ့ ကိုယ္ကေနထြက္တဲ့ Angiotensin II ဓါတ္ကို ဆန္႔က်င္တယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးက Dry cough ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးတာ၊ Skin rash အေရျပားအနီစက္ထြက္တာ၊ Dizziness ေခါင္းမူးတာ၊ Potassium (ပိုတက္ဆီယမ္) မ်ားတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ မေပးသင့္ဘူး။
• ARBs (ေအ-အာရ္-ဘီ) ေဆး
ဒီေဆးမ်ိဳးက ေသြးေၾကာေတြကို က်ံဳ႕ေစ-က်ဥ္းေစတဲ့ Angiotensin II ဓါတ္ကို ကိုယ္ကေနထြက္တာကို နည္းေစတယ္။ ေဆးသတၲိျပဘို႔ အခ်ိန္ေစာင့္ရတယ္။ Dizziness ေခါင္းမူးတာ၊ Muscle cramps ၾကြက္သားနာတာ၊ Insomnia အိပ္မေပ်ာ္တာ၊ Potassium (ပိုတက္ဆီယမ္) မ်ားတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ မေပးသင့္ဘူး။
• Calcium Channel Blockers (ကယ္လ္စီယမ္-ခ်င္နယ္လ္ ဘေလာ့ကာ) ေဆး ဒီေဆးမ်ိဳးကေန ႏွလံုးနဲ႔ ေသြးေၾကာ (ဆဲလ္) ေတြထဲကို (ကယ္လ္စီယမ္) ဓါတ္ဆား ဝင္တာကိုေႏွးေစမယ္။ (ကယ္လ္စီယမ္) ဓါတ္က ႏွလံုကိုပိုညွစ္ေစျပီး ေသြးေၾကာကို က်ယ္ေစတယ္။ Dizziness ေခါင္းမူးတာ၊ Palpitations ရင္တုန္တာ၊ Swelling of the ankles ေျခေထာက္ေရာင္တာ၊ Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အစာနဲ႔ ေသာက္ရတယ္။ အရက္၊ စပ်စ္ေဖ်ာ္ရည္ေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္သင့္ဘူး။
• Other Medications တျခားေဆးေတြ
Vasodilators, Alpha blockers, Central agonists အမ်ိဳးအစားေဆးေတြကိုလဲ သံုးတယ္။ Dizziness ေခါင္းမူးတာ၊ Fast heart beat or heart palpitations ရင္ခုန္-ရင္တုန္တာ၊ Headaches ေခါင္းကိုက္တာ၊ Diarrhea ဝမ္းေလွ်ာတာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Complementary Therapies အေထာက္အကူျပဳကုသနည္းေတြ
Meditation တရားထိုင္တာ၊ Yoga ေယာဂလုပ္တာ၊ Deep breathing အသက္ျပင္းျပင္ရွဴတာေတြက ေသြးတိုးက်ဘို႔ အေထာက္အကူရေစႏိုင္တယ္။ Herbal therapies တိုင္းရင္းေဆးတခ်ိဳ႕က ေသြးတိုးကိုပိုတိုးေစတယ္။
• Living With High Blood Pressure ေသြးတိုးနဲ႔ ဘယ္လိုစခန္းသြားမလဲ
ေသြးတိုးကို ေပ်ာက္သြာေအာင္ ဆရာဝန္ေတြ မစြမ္းေသးပါ။ တသက္တာေသြးတိုးကို ထိန္းေနတတ္ေအာင္ လုပ္ေနႏိုင္ရင္ အသက္တမ္းေစ့ ေနႏိုင္ပါမယ္။ လူဆိုတာ ရသာ ၆ ပါးကို အာရံုထားၾကတယ္။ ေရွာင္ရမ်ာက ငန္တာက တပါးတည္းပါ။ က်န္ ၅ ပါး အားကိုးရတာ မနည္းပါ။

• Hypertension (1) ေသြးတိုးေရာဂါ (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2008/10/high-blood-pressure.html
• High Blood Pressure Medications Side Effects ေသြးက်ေဆး ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2013/09/high-blood-pressure-medications-side.html

Dr. တင့္ေဆြ
၈-၆-၂ဝ၁၂