က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, June 24, 2012

Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား

မူးယစ္ေဆးပါတဲ့ အနာသက္ေသာေဆးေတြက (၂) မ်ိဳးရွိတယ္။ Opiates ဘိန္း နဲ႔ Opioids ဘိန္းနဲ႔ဆင္တာ ျဖစ္တယ္။

Opioids ဘိန္းပါတဲ့ေဆးက (၄) မ်ိဳးရွိတယ္။
1. Endogenous opioid peptides ကိုယ္ခႏၶာကေန အလိုလိုထုတ္ေပးေနတာမ်ိဳး။ ဒါထဲမွာ Endorphins, Dynorphins, Enkephalins ေတြပါတယ္။
2. Opium alkaloids (အယ္လ္ကာလြိဳက္) Morphine, Codeine, Thebaine ေတြျဖစ္တယ္။
3. Semi-synthetic opioids တစိတ္တပိုင္း ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ေဖၚစပ္တာမ်ိဳး။ Heroin, Oxycodone, Hydrocodone, Dihydrocodeine, Hydromorphone, Oxymorphone, Nicomorphine ေတြျဖစ္တယ္။
4. Fully synthetic opioids လံုးဝ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာသာ ေဖၚစပ္တာမ်ိဳး။ Demerol, Methadone, Fentanyl, Propoxyphene, Pentazocine, Buprenorphine, Butorphanol, Tramadol ေတြျဖစ္တယ္။

• Oxycodone ေဆးဟာ ျပင္းတယ္။ စြဲတယ္။ နာတာရွည္ မခံႏိုင္ေအာင္ နာေနသူေတြအတြက္ ေသာက္ေဆး ျဖစ္တယ္။ OxyContin နာမည္နဲ႔ 5, 10, 20, 40, 80, and 160 mg ေဆးျပားေတြ လာတယ္။ ၈-၁၂ နာရီအထိ ေဆးစြမ္းရွိတယ္။

• Morphine (ေမာ္ဖိန္း) ေဆးဟာ ျပင္းတယ္။ စြဲတယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့ စိတ္ရဲ႕ ပံုမွန္အလုပ္ေတြ ပ်က္ယြင္းမယ္၊ ေကာင္းတာေတြခ်ည္း ထင္ျမင္ေနမယ္၊ အိပ္ခ်င္မယ္၊ မလႈတ္ခ်င္ဘဲ ျငိမ္ေနမယ္၊ မ်က္စိ ေဝဝါးေနမယ္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္။

• Tramadol ေဆးဟာ ျပင္းတယ္။ စြဲတယ္။ စားေဆး၊ ထိုးေဆးရွိတယ္။ Morphine (ေမာ္ဖိန္း) အစြမ္းရ့ဲ ၁ဝ% ရွိတယ္။ စားေဆးဆိုရင္ တေန႔မွာ 50–400 mg ေပးျပီး ထိုးေဆးဆိုရင္ တေန႔မွာ 600 mg IV/IM ေပးတယ္။

• Codeine (ကိုဒင္း) ေဆးကို Acetaminophen နဲ႔ ေရာသံုးတာမ်ားတယ္။ Tylenol, Tylenol with Codeine, Empirin and Phenaphen with Codeine နာမည္ေတြနဲ႔ေရာင္းတယ္။ Aspirin နဲ႔လဲ တြဲတာ ရွိတယ္။

• Darvocet ကိုလဲ တြဲလာတယ္။ Propoxy နဲ႔ Acetaminophen တြဲတာကို Propacet, Wygesic နာမည္နဲ႔ ေရာင္းတယ္။

• Propoxyphene ေဆးကို Acetaminophen နဲ႔တြဲျပီး Darvon and PP-Cap နာမည္ေတြနဲ႔ လာတယ္။ ေဆးျပား၊ ေဆးေတာင့္ နဲ႔ ေဆးရည္ေတြ ေရာင္းတယ္။

• Duragesic ေဆးကို အေရျပား ေဆးကပ္ခြါအေနနဲ႔ ေရာင္းတယ္။ Generic နာမည္က Fentanyl ျဖစ္တယ္။

• Marijuana (မာရီဂြါးနား) ေဆးေျခာက္၊ ေဆးကုရာမွာ သံုးသင့္-မသင့္ ျငင္းေနၾကတယ္။ နာတာလဲ သက္သာတယ္၊ အစာလဲ စားခ်င္မယ္၊ ပန္းနာ နဲ႔ (မိုင္ဂရင္း) ေရာဂါ၊ မ်က္စိေရတိမ္၊ (မာလ္တီပယ္-စကယ္လရိုးဆစ္) ေရာဂါေတြအတြက္ပါ သံုးႏိုင္တယ္။ ေဆးစြဲတယ္။ ေဆးျဖတ္ရင္ ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာ၊ အိပ္မရတာ နဲ႔ စိတ္ဓါတ္က်တာေတြျဖစ္မယ္။

Opioids ေဆးေတြရ့ဲ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြကေတာ့
ပ်ိဳ႕၊ အန္၊ အိပ္ခ်င္၊ ဆီးအိမ္တင္း၊ သူငယ္အိမ္က်ဥ္း၊ ႏွလံုးခုန္ေႏွး၊ ႏွလံုးခုန္ျမန္၊စိတ္ရႈတ္ေထြး၊ သူမ်ား မျမင္မၾကားတာေတြ ထင္ျမင္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ယား၊ ဂေယာက္ေျခာက္ျခားျဖစ္၊ ေခါင္းထဲဖိအားတက္၊ အေရျပားအနီကြက္ေတြထြက္၊ ကိုယ္အပူခ်ိန္က်၊ ၾကြက္သားေတြတင္း၊ အသက္ရွဴမေကာင္း၊ ေဆးလြန္ရင္ ေသဆံုး။

- NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/nsaids.html
- NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/nsaid.html
- Painkillers အနာသက္သာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/painkillers.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၆-၂ဝ၁၂