Painkillers အနာသက္သာေဆးမ်ား

အေမရိကားမွာ ေဆးလြန္လို႔ ေသရတဲ့လူဦးေရဟာ Cocaine (ကိုကိန္း) နဲ႔ Heroin (ဟီရိုယင္း) ႏွစ္မ်ိဳးတြဲေၾကာင့္ ေသတာထက္ အနာသက္သာေဆး တရားလြန္ သံုးစြဲလို႔က ပိုမ်ားတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ၃-၄ ဆ အထိရွိလာတယ္။ ေသေအာင္ေသာက္ၾကတဲ့ ေဆးေတြက Narcotic painkillers မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္သာေဆး OxyContin (Oxycodone), Opana (Oxymorphone HCl), Methadone, နဲ႔ Vicodin (Hydrocodone) ေတြျဖစ္တယ္။ မိုက္ကယ္-ဂ်က္ဆင္ ကြယ္လြန္ရတာဟာ သူ႔ဆရာဝန္က Propofol ေဆးေတြ ထိုးေပးတာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီေဆးကေတာ့ အခ်ိန္တို ေမ့ေဆးျဖစ္တယ္။ Painkiller မဟုတ္ပါ။

Over-the-counter Pain Medicine ေဆးဆိုင္မွာ အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးမ်ား

(၁) Over-the-counter Pain Medicine ေဆးဆိုင္မွာ အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြ နဲ႔ (၂) Prescription Pain Medicine ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔သာ ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြလို႔ ၂ ပိုင္း ခြဲထားပါမယ္။ Pain relief score အနာကို သက္သာေစတဲ့ အဆင့္ (၁) ကေန (၁၁) အထိရွိတယ္။ (၁) က အနိမ့္ဆံုး။

1. Aspirin (Acetylsalicylic acid) = NSAID
Dose = 81 mg - 325 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၁
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ Minor aches သာမန္ကိုက္ခဲျခင္း၊ Pains နာျခင္း၊ Cold အေအးမိ၊ Headache ေခါင္းကိုက္၊ Muscular ache ၾကြက္သားနာ၊
Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Allergy အလာဂ်ီရျခင္း၊ Asthma ပန္းနာ၊ Stomach bleeding အစာအိမ္ ေသြးယိုျခင္း၊ Reye's Syndrome (ရိုင္း-ဆင္ဒရုမ္း)၊

2. Acetaminophen (Excedrin, Tylenol, Paracetamol)
Dose = 500 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၂
Headache ေခါင္းကိုက္၊ Fever ကိုယ္ပူ၊ Arthritis အဆစ္နာ၊ Rheumatism (ရူမက္တစ္) ေရာဂါ၊ Musculo-skeletal pain အရိုး-ၾကြက္သားနာျခင္း၊
Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Tylenol ဟာ အေမရိကားမွာ အသဲအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ျခင္းရဲ႕ နံပါတ္ (၁) တရားခံျဖစ္သည္။

3. Vanquish (Aspirin + Acetaminophen)
Dose = 325 mg - 500 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၂႕၂၅
Headache ေခါင္းကိုက္၊ Muscle ache ၾကြက္သားနာ၊

4. Ibuprofen (Advil, Motrin, Nuprin) = NSAID
Dose = 200 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၂႕၅
Aches ကိုက္ခဲျခင္း၊ Pains နာျခင္း၊ Colds အေအးမိ၊ Toothache သြားကိုက္၊ Muscle aches ၾကြက္သားနာ၊ Backache ခါးနာ၊ Menstrual cramps ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊ Fever ကိုယ္ပူျခင္း၊
Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Allergy အလာဂ်ီရျခင္း၊ Asthma ပန္းနာ၊ Upset stomach ဗိုက္ေအာင့္၊ Not for last trimester pregnancy ကိုယ္ဝန္ တတိယ ၃ လေနာက္ပိုင္း မေပးသင့္။

5. Naproxen sodium (Aleve, Naproxen) = NSAID
Dose = 220 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ Joint and muscle pain အဆစ္-ၾကြက္သားနာ၊ Arthritis အဆစ္နာေရာဂါ၊ Rheumatism (ရူမက္တစ္) ေရာဂါ၊ Musculo-skeletal pain အရိုး-ၾကြက္သားနာ၊
Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Naproxen heart risk ႏွလံုးေရာဂါ၊ Upset stomach အစာအိမ္ေအာင့္၊ Not for nursing mothers ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကို မေပးသင့္၊

6. Ibuprofen (Motrin 800) = NSAID
Dose = 800 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၅

7. Ketoprofen (Actron, Orudis) = NSAID
Dose = 12.5 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၆
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ Anti-inflammatory ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္သက္သာေစရန္၊ Analgesic နာျခင္း၊ Arthritis အဆစ္နာ၊

Prescription Pain Medicine ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔သာ ဝယ္ရတဲ့ အနာသက္သာေဆးမ်ား

1. Celecoxib (Celebrex) = (COX-2 inhibitor) NSAID
Dose = 100 mg - 200 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၇
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ Osteoarthritis အရိုးနာ၊ Rheumatoid arthritis (ရူမက္တစ္) အဆစ္နာ၊ Short term pain ရက္တိုနာျခင္း၊ Painful menstruation ရာသီလာစဥ္နာျခင္း၊
Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Celebrex heart risk ႏွလံုးေရာဂါ၊ Stomach bleeding အစာအိမ္ ေသြးယိုျခင္း၊ Heart attack ႏွလံုး (အတက္ခ္) ရျခင္း၊ Stroke (စထုပ္ခ္) ရျခင္း၊

2. Tramadol (Ultram)
Dose = 50 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၃႕၈
ေပးႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ Moderate pain အေတာ္အသင့္နာျခင္း၊
Side effects ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး = Nausea ပ်ိဳ႕၊ Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္၊ Dizziness ေခါင္းမူး၊ Headache ေခါင္းကိုက္၊ Drowsiness အိပ္ခ်င္၊ Vomiting အန္၊

3. Meperidine HCl (Demerol)
Dose = 50 mg - 100 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၄

4. Hydrocodone and Acetaminophen (Lorcet)
Dose = 5-500 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၅
5. Hydrocodone and Acetaminophen (Vicodin)
Dose = 5-500 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၅
6. Hydrocodone and Acetaminophen (Lorcet Plus)
Dose = 7.5-650 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၅႕၅
7. Hydrocodone and Acetaminophen (Vicodin ES)
Dose = 7.5-750 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၆
8. Hydrocodone-APAP and Acetaminophen (Norco)
Dose = 5-325 mg
Dose = 7.5-325 mg
Dose = 10-325 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၆႕၅
9. Hydrocodone and Acetaminophen (Lortab)
Dose = 10-500 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇
10. Hydrocodone and Acetaminophen (Vicodin HP)
Dose = 10-660 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇

11. Oxycodone HCl with Acetaminophen (Percocet)
Dose = 2.5-325 mg - 5- 325 mg - 7.5-325 mg - 7.5-500 mg - 0-325 mg - 10-650 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇
12. Oxycodone HCl, Oxycodone terephthalate and Aspirin (Percodan)
Dose = 4.50 mg
0.38 mg - 325 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၇
13. Oxycodone HCl (Oxycontin 40)
Dose = 40 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၈႕၅

14. Morphine sulfate (RMS, MS Contin)
Dose = 15 mg - 30 mg - 60 mg - 100 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၉

15. Fentora (Duragesic, Fentanyl, Actiq) Skin patch
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၁ဝ

16. Hydromorphone hydrochloride = Dihydromorphinone (Dilaudid, Palladone)
Dose = 1 mg - 2 mg - 3 mg - 4 mg
Pain relief score အနာကိုသက္သာေစတဲ့ အဆင့္ = ၁၁

17. Oxymorphone (Opana)
Dose = 5 mg - 10 mg

18. Extended release (Opana ER)
Dose = 5 mg - 7.5 mg - 10 mg - 15 mg - 20 mg - 30 mg - 40 mg
3 - 5 - 8 hours (Injection and Suppository)

Painkiller ကို ေဆးစာနဲ႔ Analgesic လို႔ေခၚပါတယ္။ လူေတြမွာ နာတယ္ဆိုတာ အာရံုေၾကာစနစ္ထဲက နာတာနဲ႔ ပတ္သက္တာကို သက္ေရာက္မႈခံရလို႔ ျဖစ္တယ္။ နာတာသိတဲ့ေနရာေတြကို ထံုးေဆးေပးထားရင္ မနာသလို၊ နာတာ ျဖစ္ေစမဲ့ျဖစ္စဥ္ကို ဟန္႔တားေပးရင္လဲ နာတာကို သက္သက္သာသာ ခံစားရမယ္။ ထံုေဆးက Sense ခံစားႏိုင္စြမ္းကို တာေပးတာျဖစ္တယ္။ ေမ့ေဆးဆိုရင္ေတာ့ ဘာဆိုဘာမွ မသိႏိုင္ဘူးေပါ့။

Analgesic drugs ေဆးေတြက Peripheral ေဘးအဖ်ားအနား အာရံုေၾကာေတြျဖစ္ျဖစ္၊ Central nervous systems ဗဟို အာရံုေၾကာစနစ္ျဖစ္ျဖစ္ကို သက္ေရာက္ေစၾကတယ္။ ေဆးသေဘာခ်င္း မတူၾကသလို နာပြုနာနည္း မတူရင္ အနာသက္သာေဆးလဲ ေရြးေပးရတယ္။ ဘယ္ေလာက္နာသလဲအေပၚနဲ႔ အနာအမ်ိဳးအစားအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ Paracetamol (Acetaminophen) (ပါရာစီတေမာ)၊ (NSAIDs) (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အနာ-အေရာင္ သက္သာေဆးေတြ နဲ႔ Opioid drugs ဘိန္းသေဘာပါတဲ့ေဆးေတြဆိုျပီး ရွိတယ္။

• Paracetamol မွာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳး သိပ္မရွိပါ။ ေဆးအဆမ်ားသြားရင္ေတာ့ အသဲ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္မွာ ဆိုးဝါးတာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• COX-2 inhibitors ေတြက NSAIDs ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို သက္သာေအာင္ တီထြင္ထားတဲ့ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ Rofecoxib နဲ႔ Celecoxib ေတြျဖစ္တယ္။ ထိေရာက္တာမွာ တူျပီး အစာလမ္းက ေသြးယုိမွာ သက္သာေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္း ေလ့လာမႈေတြအရ ႏွလံုးနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကို သက္ေရာက္မႈျဖစ္ေစႏိုင္တာ သိလာရတယ္။ Rofecoxib (Vioxx) ကို ေရာင္းခြင့္မျပဳေတာ့ဘူး။ Celecoxib ထဲမွာ (ဆာလ္ဖါ) ပါတယ္။
• Ofirmev ေဆးက Acetaminophen ေဆးျဖစ္တယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပးရတယ္။ ဥေရာပမွာ ခြဲစိတ္လူနာေတြ အနာသက္သာဘို႔ အသံုးမ်ားလာတယ္။
• Morphine, Codeine, Oxycodone, Hydrocodone, Dihydromorphine, Pethidine ေဆးေတြက ဘိန္း၊ ဘိန္းနဲ႔ ဆင္တာေတြကေန ထုတ္လုပ္တာျဖစ္တယ္။
• Buprenorphine က ဓါတ္ခြဲခန္းမွာထုတ္တဲ့ ဘိန္းျဖစ္တယ္။
• Tramadol ေဆးက Codeine နဲ႔ ဆင္တယ္။
• Flupirtine (Aminopyridine) ေဆးမွာ ဘိန္းမပါဘူး။
• Tricyclic antidepressants စိတ္မက်ေဆးေတြကိုလဲ သံုးႏိုင္တယ္။
• Paracetamol နဲ႔ Codeine လို ေရာထားတဲ့ေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။
• Ibuprofen or Diclofenac ေတြကို လိမ္းေဆးအျဖစ္လဲသံုးႏိုင္တယ္။
• Capsaicin ငရုပ္သီးကေနထုတ္တယ္။ ေဆးကပ္ခြါအျဖစ္သံုးတယ္။
• Lidocaine အဆစ္ထဲထိုးေပးႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္အနာအတြက္လဲ လိမ္းေပးႏိုင္တယ္။
• Tetrahydrocannabinol (THC) စိတ္ေရာဂါအတြက္ေဆး၊ နာတာအတြက္လဲ ေပးတယ္။
• Ketamine ေမ့ေဆးထိုးေဆးကို မေတာ္မတရားျပဳက်င့္ဘို႔၊ ပစၥည္းလုယက္ဘို႔ ေဆးမံႈ႔ အျဖစ္သံုးတယ္။
• Clonidine ယားတာ၊ စိုးရိမ္တာ၊ ေသြးတိုး နဲ႔ နာတာေတြအတြက္သံုးတယ္။
• Mexiletine ႏွလံုးခုန္မမွန္တာကို အဓိကသံုးတယ္။ နာတာကိုလဲ သက္သာေစတယ္။
• တျခား အနာသက္သာေဆးေတြကေတာ့ Nefopam, Orphenadrine, Pregabalin, Gabapentin, Cyclobenzaprine, Scopolamine ေတြျဖစ္ၾကတယ္။
• Dextromethorphan ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆးျဖစ္တယ္၊ အနာလဲသက္သာေစတယ္။
• High-alcohol liquor အရက္အျပင္းကိုလဲ နာတာသက္သာ ေအာင္သံုးတယ္။

ဆရာဝန္ သတိေပးတာ လိုက္နာပါ
• Painkillers ေတြကို ဆရာဝန္ညႊန္တဲ့အတိုင္း တိတိက်က် သံုးစြဲရမယ္။
• လိုအပ္တယ္လို႔ ဆရာဝန္ကညႊန္ရင္ အခ်ိန္ဆြဲမေနဘဲ ေသာက္ပါ။
• ရက္တိုအတြက္သာ သံုးပါ။
• Coffee ေကာ္ဖီ၊ Cola (ကိုလာ)၊ Juice ေဖ်ာ္ရည္၊ Milk ႏြားႏို႔၊ Tea လဖက္ရည္ေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္ပါနဲ႔။
• Paracetamol နဲ႔ အရင္စတာ သင့္တယ္။ ေဆးအဆက အနည္းဆံုးျဖစ္သင့္တယ္။ နာတာလဲ သက္သာမယ္၊ ဆိုးက်ိဳးလဲ နည္းမယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ အနာသက္သာေဆးတမ်ိဳးက ပိုသက္သာေစတာျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အစာလမ္းမွာ ေသြးယိုလာမွာကို အထူးသတိထားရမယ္။
• ေသြးယိုေစႏိုင္တာက Warfarin ေသြးက်ဲေဆး၊ Steroids (စတီရြိဳက္ေဆး)၊ Low-dose Aspirin ႏွလံုးကို ကာကြယ္ဘို႔ ေသာက္ရတဲ့ (အက္စ္ပရင္) ေဆးေတြနဲ႔ အတူေသာက္ရင္ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။
• Myocardial infarction (MI or heart attack) or Stroke ျဖစ္မွာကိုလဲ သတိထားရမယ္။
• Rheumatoid arthritis (ရူမတြိဳက္) ေလးဘက္နာ၊ Osteoarthritis အရိုး-အဆစ္ေရာဂါ နဲ႔ Chronic back pain နာတာရွည္ ခါးနာေရာဂါေတြကိုေတာ့ ရက္ရွည္လိုမယ္။
• Aspirin (အက္စပရင္) ကို အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေအာက္မေပးသင့္ဘူး။

- Narcotic Analgesics မူးယစ္ေဆးပါ အနာသက္ေသာေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/narcotic-analgesics.html
- NSAIDs (1) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/nsaids.html
- NSAIDs (2) အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေလ့လာျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/nsaid.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၆-၂ဝ၁၂