က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Monday, July 2, 2012

Chlorpheniramine Poisoning (ဘာမီတြန္) အလြန္အကြ်ံေသာက္ျခင္း

Sun, Jul 1, 2012 at 11:00 PM
(ဘာမီတြန္) အလံုး ၂ဝ ကြက္တိ တခါတည္းေသာက္လိုက္ရင္ ခဏေလးအတြင္းမွာ အိပ္ေပ်ာ္သြားရင္းနဲ႔ ေသသြားတတ္တယ္ ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလားခင္ဗ်။ ပထမနွစ္တုန္းက ဓါတုေဗဒဆရာေျပာဖူးတာ သတိရမိလို႔ပါ။

• ၂ဝဝ၂ တံုးက အေမရိကားမွာ ၁၇ ႏွစ္သမီးတေယာက္ Coricidin Cough and Cold ေဆးေတြ ဆရာဝန္ ညႊန္ထားတာထက္ အဆမတန္ မ်ားေသာက္ခဲ့တဲ့အျဖစ္တခု ရွိခဲ့တယ္။ ဒီေဆးထဲမွာပါတဲ့ Chlorpheniramine Maleate ဟာ ျမန္မာျပည္မွာ လူသံုးမ်ားတဲ့ (ဘာမီတြန္) ထဲမွာ ပါတာနဲ႔အတူ ျဖစ္တယ္။
• သူမရဲ႕ဆရာဝန္က ၃ လတိုင္တိုင္ သတိေပးေနတဲ့ၾကားက မရဘူး။ ေဆးျပား တေန႔မွာ ၃-၁၅ ျပားအထိ ေသာက္ေနခဲ့တယ္။
• ဆရာဝန္နဲ႔ ေတြ႔ေတာ့ မိန္းကေလးဟာ Light-headedness ေခါင္းထဲမွာေပါ့ေနတယ္၊ Euphoria အေကာင္းေတြလို႔ ထင္မွတ္ေနတယ္၊ Dizziness ေခါင္မူးေနာက္ေနတယ္၊ Cognitive and coordinative skills အသိတရားေတြ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္းေတြ နည္းေနတဲ့ လကၡဏာေတြ ခံစားလာရတယ္။
• ၂ လၾကာေတာ့ ဆီးထဲမွာ ေသြးေတြပါလာတယ္။ ဒါဟာ ေက်ာက္ကပ္ကို ထိခိုက္တာ ျဖစ္တယ္။
• မနက္ခင္းမွာ ဒီေဆး အျပား ၂ဝ ေသာက္ထားတဲ့ မိန္းကေလးကို သူမရဲ႕ဆရာဝန္က ေန႔ခင္းမွာ ေတြ႔ျပန္တယ္။ Extremely confused လံုးဝသတိလက္လႊတ္ေလာက္နီးနီးျဖစ္ေနတယ္၊ Hallucinating တကယ္မရွိတာေတြ ျမင္-ၾကားေနတယ္၊ Stumbling တံုတံုရီရီျဖစ္ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။
• ဆရာဝန္နဲ႔ လမ္းခြဲျပီးမၾကာခင္ မိန္းကေလးဟာ Collapsed အရုပ္ၾကိဳးျပတ္ျဖစ္ျပီး ေဆးရံုကို ေရာက္လာတယ္။
• ကံေကာင္းသြားတာက မိန္းကေလး မေသပါ။ ကိုယ္ကိုယ္ကို သတ္ေသဘို႔ ၾကိဳးစားတာလို႔ သိလာရတယ္။

Mon, Jul 2, 2012 at 3:13 PM
ဆရာ့ ျပန္စာအရဆိုရင္ Chlorpheniramine (Burmeton) 4 mg အလံုး ၂ဝ ကို တခါတည္း ေသာက္ရံုနဲ႔ေတာ့ မေသႏိုင္ဘူးေပါ့ေနာ္။ ေန႔တိုင္းေသာက္မွသာ သတိလက္လြတ္ျဖစ္ျပီး ေနာက္ဆံုးမွာ အသက္အႏၱရာယ္ ထိခုိက္ႏိုင္တယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္လိုက္တယ္ခင္ဗ်။ အဲ့လို အလံုး ၂ဝ တခါတည္း ေသာက္လိုက္တဲ့ေန႔မွာ အၾကာႀကီး အိပ္ေပ်ာ္ေနမလား။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ လေလာက္က က်ေနာ့္ ငယ္သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ သူ႔ခ်စ္သူ မိန္းကေလးကိစၥနဲ႔ သတ္ေသဖူးပါတယ္။ ညအိပ္ခါနီးမွာ ေဆးဆိုင္ကေန ဝယ္လာခဲ့တဲ့ အိပ္ေဆးေတြ အလံုး ၂ဝ ေလာက္ တခါတည္း ေသာက္ပစ္လိုက္တာလို႔ ေျပာပါတယ္။ သူ ၃ ရက္ ဆက္တိုက္ အိပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ ဘာမွကို သတိမရဘူး။ ႏိုးလာတဲ့အခ်ိန္မွာ လူက ႏံုးခ်ိေနတယ္ အာေခါင္ေတြ ႏႈတ္ခမ္းေတြ ေျခာက္ကပ္ၿပီး ေရအရမ္းငတ္တယ္ ဗိုက္ဆာတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ မတိုင္ခင္ ရက္ေတြကလည္း အစားမစားခ်င္ပဲ အရက္ေတြ ဘီယာေတြပဲ ဆက္တိုက္ ေသာက္ျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔လဲ ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ သတ္ေသတတ္ၾကတဲ့ေဆးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သိခ်င္မိလာလို႔ပါခင္ဗ်။

(ဘာမီတြန္ေဆး) ထဲမွာပါတဲ့ Chlorpheniramine ဟာ အလြန္ အသံုးမ်ားတဲ့ Antihistamine ေဆးျဖစ္တယ္။ Allergies (အလာဂ်ီ) ရတာ၊ Common cold အေအးမိတာ အတြက္ သံုးတာမ်ားတယ္။ ယားတာအတြက္လဲ ေပးႏိုင္တယ္။

Overdose ေဆးအဆမ်ားသြားလို႔ ျဖစ္ေစႏိုင္တာေတြက အေၾကာင္းအခ်က္ အမ်ားအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ေဆးမ်ားသြားရင္ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ -
- Dry mouth, eyes, nose, and throat အာေခါင္-မ်က္စိ-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္းေတြ ေျခာက္မယ္၊
- A rapid heart rate ႏွလံုးခုန္ျမန္မယ္၊
- Nausea and vomiting ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္၊
- Slowing of the digestive tract အစာေျခလမ္းအလုပ္ေႏွးေစမယ္၊
- Loss of appetite စားခ်င္စိတ္နည္းမယ္၊
- Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္မယ္၊
- Dilated pupils မ်က္စိ-သူငယ္အိမ္က်ယ္မယ္၊
- Vision problems မ်က္စိၾကည့္မေကာင္းျဖစ္မယ္၊
- Flushing မ်က္ႏွာနီရဲလာမယ္၊
- Fever ကိုယ္ပူမယ္၊
- Headache ေခါင္းကိုက္မယ္၊
- Difficulty urinating ဆီးအသြားရခက္မယ္၊
- Rapid breathing အသက္ရွဴျမန္မယ္၊
- Drowsiness အိပ္ခ်င္မယ္၊
- Low blood pressure ေသြးဖိအား က်မယ္၊
- An irregular heart rhythm ႏွလံုးခုန္ မမွန္ျဖစ္မယ္၊
- Confusion စိတ္မၾကည္လင္ျဖစ္မယ္၊
- Hallucinations သူမ်ား မျမင္-မၾကားတာေတြ ျမင္-ၾကားေနမယ္၊
- Agitation စိတ္မျငိမ္ျဖစ္မယ္၊
- Psychosis စိတ္မူမမွန္ျဖစ္မယ္၊
- Delirium ကေယာင္ကတမ္းျဖစ္မယ္၊
- Seizures တက္မယ္၊
- Coma သိတ္လစ္မယ္၊
- Loss of life ေသဆံုးသြားမယ္။

Chlorpheniramine ေဆးကို ေဆးျပား၊ ေဆးရည္၊ ေဆးေတာင့္၊ ထိုးေဆးေတြနဲ႔လာတယ္။ ဝါးစားလို႔ရတာေရာ တာရွည္ခံ ေဆးျပားေရာ လာေသးတယ္။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ေဆးကို ၄-၆ နာရီတခါေပးတတ္တယ္။ ဒီေဆးတမ်ိဳးတည္း သပ္သပ္ လာသလို တျခားေဆးေတြနဲ႔ ေရာလာတာလဲ ရွိတယ္။ ဥပမာ အနာသက္သာေဆး၊ ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေဆး၊ ခြ်ဲထြက္ေဆး၊ ႏွာေခါင္းေသြးအလာနည္းေဆးေတြ။
• (အလာဂ်ီ) ကို ေပးတဲ့ေဆးေပမဲ့ ဒီေဆးကို မတည့္ဘဲ (အလာဂ်စ္) ျဖစ္သူေတြလဲ ရွိတယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကို သတိနဲ႔ေပးရတယ္။
• ကားေမာင္းရမဲ့သူေတြ မေသာက္သင့္ဘူး
• အရက္နဲ႔ တြဲမေသာက္သင့္ဘူး။

Treatment for Overdose အဲလို ေဆးမ်ား-လြန္ကဲသူကို ဘယ္လိုကုသမလဲ -
အဆိပ္သင့္သူေတြကို အမ်ားဆံုး လုပ္ေပးရတဲ့ Pump the stomach ခ်က္ခ်င္း အစာအိမ္ထဲ ပိုက္သြင္းျပီး က်န္ေနမဲ့ ေဆးေတြကို ေဆးထုတ္ျပစ္တာကို ဒီေနရာမွာ သိပ္မသံုးပါ။ Supportive care ကိုလုပ္ေပးရမယ္။
• (IV) ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ေဆးသြင္းတာ၊
• ေသြးဖိအားတက္ေဆး၊ ႏွလံုးခုန္မွန္ေဆး၊ တက္ရင္အတက္ရပ္ေဆး၊
• ႏွလံုး + အဆုပ္ကို ေစာင့္ၾကည့္မယ္။
• အသက္ရွဴေကာင္းေစေအာင္ ပိုက္သြင္းမယ္၊
• ေဆးရံုတင္ျပီး ကုသရမယ္။

ေမးတဲ့သူ ေရးျပတာထဲမွာ အရက္-ဘီယာနဲ႔ေဆးေရာတဲ့ အခ်က္ပါတယ္။ ေသ-မေသဆိုတာ ေဆးေသာက္ျပီး ေဆးကုသမႈ ခံရတဲ့အခ်ိန္ ၾကာ-မၾကာလဲရွိမယ္။ Poisoning အေၾကာင္း “First Aid Manual ေရွးဦးသူနာျပဳလက္စြဲ” ထဲမွာ ေရးထားပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၇-၂ဝ၁၂