က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Saturday, March 15, 2014

TB Q and A (တီဘီ) အေမး-အေျဖ (၁)

Wed, Sep 19, 2012 at 8:01 AM
ကြ်န္ေတာ္တို႔ လင္မယားႏွစ္ေယာက္လံုး (႕႕႕႕႕) မွာေနထိုင္ အလုပ္လုပ္ၾကပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ အမ်ိဳးသမီး ၿပီးခဲ့တဲ့လက ေခ်ာင္းေတြအရမ္းဆိုးလို႔ ေဆးခန္းသြားေတာ့ ဆရာဝန္က တီဘီသံသယျဖစ္တယ္။ ဒီႏိုင္ငံမွာက တီဘီဆိုရင္ အလုပ္ပါ ထိခိုက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ျပန္ၿပီး သြားစစ္လိုက္ေတာ့ တီဘီျဖစ္ေနတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ ေဆးေသာက္ေနတာ အခု ၂ ပါတ္ေက်ာ္ေတာ့ရွိပါၿပီ။ အခုကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ေယာက္က ေနတာလဲ တစ္ခန္းထဲမွာ။ အဲဒါေရာဂါ မကူးစက္ေအာင္ ဘယ္လို ေနထိုင္ရမယ္ ဘယ္လိုစားေသာက္ရမယ္ဆိုတာကိုပါ။ လင္မယားအရာေကာ ေနထိုင္လို႔ ရႏိုင္ပါသလား။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ပါ ကူးစက္ခံေနရၿပီလား ဆိုတာကို ဘယ္လိုသိႏိုင္ပါသလဲ။ တစ္ခါတစ္ရံ ေခ်ာင္းဆိုးမိေတာ့ စိတ္ထဲမွာ သံသယ ျဖစ္လာမိလို႔ပါ။

TB မွာ ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ သလိပ္ထဲပိုးပါတာနဲ႔ မပါတာ။ သလိပ္ထဲပိုးပါေနသူကေန ေခ်ာင္းဆိုးတာကို ရွဴမိသူဟာ တီဘီ ခံႏိုင္တဲ့ အေျခအေန (ေရာဂါမျပီး) ရွိေနရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ သလိပ္ထဲပိုး မပါသူကေန ဘယ္သူ႔ဆီကိုမွ ကူးပါ။ တီဘီ ကာကြယ္ေဆး ထိုးတားတဲ့ကေလးေတြနဲ႔ ေရာဂါျပီးေနတဲ့လူၾကီးေတြကိုလဲ လယ္လိုမွ မကူးပါ။
Sputum AFB positive ဆိုတာ သလိပ္ထဲ ပိုးပါတာကိုဆိုလိုတယ္။ တီဘီ ဟာ ေဆးေသေသျခာျခာ ကုသရင္ ေပ်ာက္ပါတယ္။

ေသာက္ေဆး နာမည္ေတြ (၃ မ်ိဳး၊ ၄ မ်ိဳး) နဲ႔ ဘယ္ႏွစ္လေသာက္ရမယ္ဆိုတာေကာ သိပါသလား။ တီဘီ အေၾကာင္း စာေတြ ေရးထားပါတယ္။
• TB အသစ္လား၊ အေဟာင္းလား http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/05/tb.html
• TB (Tuberculosis) တီဘီ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2008/10/tuberculosis-tb.html
• TB Medicines Side Effects (တီဘီ) ေဆးေတြ နဲ႔ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/04/side-effects-of-tb-medicines.html
• TB No more in Medical Curriculum ဆရာဝန္ေတြကို တီဘီ သင္မေပးၾကေတာ့တာ စိုးရိမ္စရာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/10/tb-no-more-in-medical-curriculum.html

ဆရာစာေတြ ေသခ်ာဖတ္ၿပီးေတာ့မွပဲ ကြ်န္ေတာ္သိခ်င္တာ ဆက္ေမးပါေတာ့မယ္။ ေသခ်ာသေလာက္ ကြ်န္ေတာ္လဲ ကူးစက္ခံေနရေလာက္ၿပီလို႔ ယူဆမိပါတယ္။

ျဖစ္ေနသူက AFB အေပါင္းလား အႏုတ္လား မသိဘူးလား။ သိရမယ္။ ဆရာဝန္ကို ေမးပါ။ ေဆးစာလဲ ပို႔ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးနာမည္ေတြလဲ သိရမယ္။

ကိုယ့္ဆီကို ပိုးဝင္လာခ်င္ ဝင္လာတာရွိမယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါခံႏိုင္ရည္ကေန တိုက္ထုတ္လိုက္တာျဖစ္ဘို႔ မ်ားတယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။

ေဆးစာရြက္ကေတာ့ ရန္ကုန္မွာက်န္ခဲ့ပါတယ္။ + လို႔ေျပာပါတယ္။ ေဆးကေတာ့ အခုပို႔လိုက္တဲ့ အထဲက အကဒ္ေသးက ၂ လနဲ႔ ကဒ္အႀကီးက ၄ လေသာက္ခိုင္းထားပါတယ္။

TB ေနာက္ေပၚေဆးေတြက ပိုေကာင္းလာပါတယ္။ ပံုထဲကေဆးေတြဟာ ေဆး ၄ မ်ိဳးတြဲ နဲ႔ ၂ မ်ိဳးတြဲေတြ ျဖစ္တယ္။ ေဆးကုဌာနေတြက ေဆးေပးနည္းေတြ မတူၾကဘူး။ ကုသေပးတဲ့ဆရာဝန္ကေန အေကာင္းဆံုးကို ေရြးေပးတာျဖစ္ပါမယ္။ ေဆးေတြနဲ႔အတူ အားေဆးလိုမယ္လို႔ေတာ့ ဆရာယူဆတယ္။ အနည္းဆံုး (ဗီတာမင္ ဘီ ၆) ေပးရတာ မ်ားတယ္။ မဟုတ္ရင္ ဗီတာမင္ ဘီ အုပ္စုကို အေသာက္ခိုင္းတယ္။ မိန္းကေလးဆိုေတာ့ သံဓါတ္အားေဆးလဲ တီဘီ မရွိေတာင္မွ ေသာက္သင့္ၾကတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂-၃ ပါတ္တခါ ခ်ိန္ပါ။ သက္သာလာသူဟာ အေလးခ်ိန္တိုးလာမယ္။ အသားေတာ့ နဲနဲညိဳသလို ျဖစ္မယ္။ ေဆးပတ္ေစ့ျပီးေနာက္ပိုင္း ၾကာလာရင္ နဂိုအသားအေရျပန္ျဖစ္လာပါမယ္။ တီဘီေဆးေတြမွာလဲ တျခားေဆးမွန္သမွ်လို ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြေတာ့ရွိတာ သိထားပါ။ မစိုးရိမ္ရပါ ဖတ္ခ်င္-သိခ်င္ရင္ေတာ့ ေရးထားတာရွိတယ္။

အခုပဲ ဆရာေရးထားတဲ့စာေတြ ဖတ္ေနပါတယ္။ အားေဆးကိုေတာ့ Enervon-C တြဲေပးထားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္မွာေကာ ေရာဂါကူးစက္ေနလား၊ မကူးစက္ေနလားကို အၾကမ္းဖ်င္း ဘယ္လို သိႏိုင္ပါလဲ။ ေနာက္တစ္ခုသိခ်င္တာ ေရာဂါေပ်ာက္သြားခဲ့ရင္ေတာင္ အဆုတ္မွာအမာရြတ္ကေလး က်န္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဓါတ္မွန္ရိုက္တိုင္း ေပၚႏိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒါမေပၚေအာင္ ဓါတ္မွန္ရိုက္တဲ့အခ်ိန္ ႏြားႏို႔အမ်ားႀကီး ေသာက္ရတယ္၊ ကိုယ္လံုးဘယ္လို ေစာင္းရတယ္ စသျဖင့္လဲ ၾကားဖူးပါတယ္။ အဲဒါဟုတ္ပါသလား။

တီဘီ အေပါင္းျဖစ္ေနသူနဲ႔ တီဘီေရာဂါ မျပီးေသးသူ အတူေနရင္ေတာ့ ကူးႏိုင္တယ္။ ကေလးေတြဆိုရင္ ေမြးကာစမွာ BCG ထိုးနထားရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ လူၾကီးေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုးမထားလဲ တီဘီကိုျပီးေနတာက မ်ားတယ္။ဒါေၾကာင့္ လူဝကီးကို ကာကြယေဆး မထိုးပါ။ တီဘီ ကူး-မကူး (၁) ဓါတ္မွန္၊ (၂) ပလိပ္ပိုးစစ္တာ နဲ႔ (၃) ေဆးထိုးျပီးစမ္းတာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးစစ္ေတာ့ မေပၚေအာင္ဆိုတာ ဆရာဝန္ေတြက အၾကံေပးတဲ့နည္းေတြ မဟုတ္ပါ။ တေနရာမွာ တမ်ိဳး နည္းေတြေတာ့ ေျပာေနၾကတာဘဲ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂ဝ-၉-၂ဝ၁၂

Wed, Sep 19, 2012 at 9:54 PM
က်ေနာ္႔ညီေလး TB ေရာဂါျဖစ္ျပီး ေဆးကုသမႈခံယူေနတာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ပါျပီ။ သူက (႕႕႕႕႕) မွာပါ။ အသက္က ၂၂ ႏွစ္ပါ။ ျဖစ္စက TB ေၾကာင့္ အဆုပ္မွာေရေအာင္းလုိ႔ ညဘက္က်ဳိင္းေအာက္မွာ အေပါက္ေဖာက္ျပီး အရည္ေတြကုိ ထုပ္ျပစ္ရပါတယ္။ ေဆးရုံတစ္လ တက္ခဲ့ရပါတယ္။ ျပီးေတာ့ TB ေဆးကုိ တစ္ႏွစ္တိတိ ေသာက္လုိက္ရတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္လေက်ာ္ေလာက္တုန္းက ဆရာဝန္ေတြက TB ေဆးေသာက္တာကုိ နားခုိင္းလုိက္ေတာ့ သက္သာျပီလုိ႔ပဲ ထင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ သိပ္မၾကာဘူး ဆီးထဲမွာ ေသြးပါတာ။ ျပီးေတာ့ ဝမ္းဗုိက္က တင္းေနတာ ခဏခဏျဖစ္လာတယ္။ ေဆးခန္းျပၾကည့္ေတာ႔ ေက်ာက္တည္တယ္ဆုိျပီး ေက်ာက္ေခ်တဲ့ေဆးေတြ ထုိးေပးပါတယ္။ မသက္သာပါဘူး။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပတ္က ဝမ္းဗုိက္ေရာင္လာျပီး အရမ္းနာလာတာေၾကာင့္ ေဆးရုံးကုိ ခ်က္ခ်င္း သြားရပါတယ္။ အဲဒီမွာပဲ ေဆးရုံကေနျပီးေတာ႔ ႏွာေခါင္းထဲ ပုိက္ထည္႔ျပီး အရည္ေတြကုိထုတ္ေပးပါတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ ဝမ္းဗုိက္မွာပါ အေပါက္ေဖာက္ျပီးေတာ့ ထပ္ထုတ္ပါတယ္။ အဲ႔ဒီအေရာင္ေတြက အေရာင္မ်ဳိးစုံတဲ့။ အစိမ္းေရာင္၊ အနီေရာင္၊ အဝါေရာင္ နုိ႔ႏွစ္ေရာင္ အစုံပါပဲတဲ့။ စကားမတတ္ေတာ့ ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ ေျပာရတာလည္း အဆင္အေျပဘူးျဖစ္ေနပါတယ္။ နားလည္သေလာက္ ဆရာဝန္ေတြေျပာတာေတာ႔ အရင္ TB ေဆးေသာက္တုန္းက လမ္းေၾကာင္းမွားျပီး တစ္ေနရာမွာ စုေနတာေရာ၊ ျပီးေတာ႔ TB ေရာဂါမေပ်ာက္ေသးတာေရာေၾကာင့္လုိ႔ ေျပာတယ္တဲ႔။ အရည္ကလည္း အရမ္းကုိ မ်ားတယ္။ ခုဗုိက္ထဲက အရည္ေတြထုတ္ေနတာ တစ္ပတ္ေလာက္ရွိျပီ မကုန္ေသးဘူး။ မိဘေတြကလည္း ေရဖ်င္းလုိ႔ထင္ျပီး အရမ္းကုိ စိတ္ဓာတ္က်ေနၾကပါတယ္။ အဲ႔ဒါေရဖ်င္းျဖစ္နုိင္ပါသလားဆရာ။ ျပီးေတာ႔ အဲ႔လုိမ်ဳိး TB ေရာဂါေတြအေၾကာင္း အေသးစိတ္ေလး သိခ်င္ပါတယ္။ ညီေလးကုိ ျမန္မာလုိ အေသးစိတ္ရွင္းျပနုိင္ေအာင္ ဆရာေသျခာေလး ေရးေပးပါလား။

အရင္ TB ေဆးေသာက္တုန္းက လမ္းေၾကာင္းမွားျပီး တစ္ေနရာမွာ စုေနတာေတာ့ မဟုတ္ေလာက္ပါ။

ဖ်င္းဆိုတာ ဟုတ္ပါမယ္။ ဖ်င္းဆိုတာက အစာလမ္းက ေသြးျပန္ေၾကာ နဲ႔ ေသြးျပန္ရည္စနစ္ကေန ျဖစ္လာတာ။ အသဲေျခာက္သူေတြမွာလဲ ျဖစ္တယ္။ ဒီျပန္လမ္းက အရည္မွန္သမွ် အသဲကိုျဖတ္ရလို႔ အသဲေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္ရင္ ျဖစ္တယ္။

ဒီလူနာမွာ တခုစဥ္းစားႏိုင္တာက အစာလမ္း (အူ) တီဘီ။ အရည္ကို စစ္ေဆးမလားမသိပါ။ အရည္က အေရာင္စံုတာ သိပ္မေကာင္းလွပါ။ ရိုးရိုးေရဖ်င္းဆိုတာ ဝါက်င့္က်င့္ေလး၊ ေရသာသာဘဲအေရာင္ရွိတယ္။ ေသြးပါရင္ ဆိုးတယ္။

အသဲအေျခအေန သိခ်င္တယ္။ ေရာဂါနာမည္ေဆးစာနဲ႔သိရရင္ပိုေကာင္းမယ္။ တီဘီေဆးထပ္ေပးေသးလား။ လူကေကာ ထူထူေထာင္ေထာင္ရွိရဲ႕လား။ ပန္က်ျပီး ဗိုကဘဲ ေဖါင္းေနသလား။ အသားဝါျဖစ္ေနသလား။ အစား-အေသာက္ေကာ ဘယ္လိုရွိလဲ။ သိရသေလာက္ျပန္ေျပာပါ။ ဆရာတတ္ႏိုင္တာ ေျပာျပပါမယ္။

လူနာကို အားေပးပါ။ စိတ္ေအးခ်မ္းသာ ရွိပါေစ။ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတြ မေမ့တတ္ရင္ အက်ိဳးျပဳေၾကာင္းလဲ သင္ေပးပါ။

Sat, Sep 15, 2012 at 7:04 AM
ကြ်န္ေတာ္ တီဘီေရာဂါရွိတာကို ႏုိင္ငံျခားသြားဖို႔ ေဆးစစ္မွ သိတာပါ။ ေဆးကိုလဲ ၆ လေသာက္လို႔ျပီးပါျပီ။ အဆုတ္မွာ အစက္ေလး က်န္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့တာေပ်ာက္ေအာင္ ဘာဆက္လုပ္ရပါမလဲ။

TB အသစ္လား အေဟာင္းလား

ကြ်န္ေတာ္က အမာရြတ္ နဲနဲေလးက်န္တာပါ။ ႏိုင္ငံျခားသြားမယ္ဆိုေတာ့ အခက္အခဲျဖစ္ႏိုင္လား။

ပို႔တဲ့စာထဲမွာ ပါတယ္။ ေဆးစစ္တဲ့ဌာန အေပၚမူတည္မယ္။

ကြ်န္ေတာ္ကို ကယ္ပါအံုးဗ်ာ။ ေဆးစစ္ရေတာ့မွာမလို႔ပါ။

ဆရာလဲ လုပ္ေပးႏိုင္မွာေတာ့မဟုတ္ဘူ။ အစိုးရိမ္မၾကီးပါနဲ႔။ ေျပာထားသလို တခ်ိဳ႕ဆီမွာ အေအာင္ေပးတာလဲရွိတာဘဲ။

Aug 6, 2010 at 10:08 PM
ေခ်ာင္းဆိုးတာ တစ္လနီးပါး ေခ်ာင္းဆိုးပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ေတာ့ ေသြးေတာ့ မပါဘူးပါ။ ညေနခင္းပိုင္းနဲ႕ ညခင္းအိပ္ခါနီးေလာက္ဆို အဖ်ားနည္းနည္း ရွိေနပါတယ္။ ခန္႔မွန္းေျခ မနက္ခင္း ၈ နာရီ ေလာက္ထိ အဖ်ား နည္းနည္းရွိတုန္းပါ။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း လူေကာင္းပတိအတိုင္းပါ။ ဖ်ားျခင္းနာျခင္း လံုးဝမရွိပါ။ အစား အေသာက္လည္း လံုးဝပ်က္လာပါတယ္။ အားကစားလုပ္တိုင္း ခါတိုင္းနဲ႔မတူ ပိုျပီး အေမာလြယ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ လူကအရမ္းကို ပိန္လာပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ဘဲ စားစား ဝမလာေတာ့ပါ။ လကၡဏာေတြက တီဘီ ျဖစ္ေနတာကို ဆိုလိုတာပါလား။ တီဘီျဖစ္ေနတယ္ဆိုလွ်င္ ေဆးေသာက္ရံုနဲ႕ ေပ်ာက္ပါသလား။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပ ေဆးရံုတက္ျပီး ကုသျပီးမွ ေပ်ာက္ႏိုင္တာ မ်ိဳးလား။ ေဆးေသာက္ရံုနဲ႔ ေပ်ာက္ႏိုင္တယ္ဆို ဘာေဆးေတြ ေသာက္ရလဲ ညႊန္းေပးပါ။ ေခ်ာင္းဆိုးလြန္း အားၾကီးလို႔ဆိုျပီး ဆိုင္မွာသြားဝယ္တဲ့ ေဆးကိုေသာက္ၾကည့္ေတာ့ ေဆးလည္းကုန္ေရာ ေခ်ာင္းဆိုး ေတာ္ေတာ္ကို သက္သာသြားပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးအဆင္ေျပသြားေတာ့ အစားအေသာက္ပ်က္တာရယ္ လူေခ်ာင္က် သြားတာရယ္က နဂိုမူရင္းက မူရင္းအတိုင္းပါဘဲ ထူးျခားမလာပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုဆိုးတာက အစာက စားခ်င္သည္ျဖစ္ေစ၊ မစားခ်င္သည္ျဖစ္ေစ မရရေအာင္ ေကာင္းေကာင္း စားေသာကျ္ပီး ေနပါတယ္။ ဝမ္းပံုမွန္သြားပါတယ္။ ဒီလိုေနထိုင္ပါလ်က္နဲ႕ လူကပိန္ျမဲပိန္ေနျပီး၊ စားတဲ့ အစားစာအာဟာရေတြ ဘယ္ေရာက္ကုန္မွန္းမသိပါ။ အဲဒါေလးလည္းသိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

ဒီေမးခြန္း မဖတ္ရခင္ကေလးက တီဘီ အေၾကာင္းေရးခဲ့တာကို ျပန္စစ္ျပီး၊ ေနာက္ဆံုးထုတ္ ၂ဝ၁ဝ ေဆးစာအုပ္အတိုင္း ေဆးနည္း ျပင္ေရးေနခဲ့တယ္။ တိုက္တိုက္ ဆိုင္ဆိုင္ေပါ့ဗ်ာ။

ဟုတ္ကဲ့ တီဘီ ရွိ-မရွိ စစ္တာ မမွားပါ။ ေျပာတာေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေရာဂါနဲ႔ ဆင္တူေနတယ္။ ခုေခတ္မွာ တိုင္းျပည္ တိုင္းလိုလို ဒီေရာဂါဒဏ္ ခံေနၾကရတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဆးရံုမတက္ရပါ။

ဓါတ္မွန္ရိုက္ရမယ္။ သလိပ္စစ္ရတယ္။ လိုအပ္ရင္ ေသြးစစ္မယ္။ ေကာင္းတာက ရင္ပတ္အထူးကု၊ သမားေတာ္၊ ရိုးရိုးဆရာဝန္၊ တေနရာရာမွာ ျပျပီး သူတို႔ခိုင္းတာ စစ္ပါ။ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ ဓါတ္မွန္ ဖတ္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ရိုက္ပါ။

ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ၂ မ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (၁) သလိပ္ပိုးေတြ႔၊ အဆုပ္မွာေတြ႔။ (၂) သလိပ္ပိုးမေတြ႔၊ အဆုပ္မွာေတြ႔။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ ေဆးကုလို႔ရတာေတြခ်ည္းပါ။ မပူပါနဲ႔။ ၆ လ ၉ လ အလြန္ဆံုး ၾကာတယ္။ ေဆးေပးနည္း ေနရာတခုနဲ႔တခု နဲနဲစီ မတူၾကဘူး။ ေသျခာတာက ေပ်ာက္မဲ့ေရာဂါပါ။ ေစာေစာသိ၊ ေစာေစာကုေလ ေကာင္းေလပါ။ ခုေခတ္မွာ ထိုးေဆး သိပ္မသံုးၾကေတာ့ဘူး။ ေဆးေကာင္းေတြ ေပၚေနပါျပီ။ ကံမေကာင္းသူေတြ၊ ေနာက္က်သူေတြ၊ ေဆးပါတ္ မလည္သူေတြဆိုရင္ ေဆးယဥ္တဲ့ပိုးျဖစ္လို႔ ေဆးအဆန္းေတြနဲ႔ ကုရတယ္။

ေဆးစစ္ျပီး လိုရင္ ေျပာပါ။ အားမနာပါနဲ႔။ က်န္းမာမွာ ဘာမဆို လုပ္ႏိုင္တယ္ မဟုတ္လား။

အခ်ိန္ရရင္ Tuberculosis (TB) တီဘီ ကို ဖတ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂ဝ-၉-၂ဝ၁၂