က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Thursday, November 1, 2012

High hemoglobin ေသြးအားမ်ားေရာဂါ

Wed, Oct 31, 2012 at 9:42 PM
ေဆးစစ္ခ်က္အရ (ေဟမိုဂလိုဘင္) မ်ားလို႔ ဆိုၿပီး ေသြးႏွစ္အိတ္လည္း ေဖာက္ထုတ္ထားပါတယ္ဆရာ။

လူေတြမွာ ေသြးကနီရဲေနတာဟာ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ သံဓါတ္သံုးျပီးတည္ေဆာက္ထားတယ္။ သံဓါတ္နည္းရင္ Anemia ေသြးအားနည္းတာလို႔ အမ်ားကသိၾကတယ္။ အခုေမးတဲ့သူမွာ ေျပာင္းျပန္ ပံုမွန္ထက္မ်ားေနတယ္။

(ဟီမိုဂလိုဘင္) ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ၊ အသက္၊ က်ား-မ အရမတူၾကဘူး။
• ေမြးကာစကေလး =17-22 gm/dl
• ၇ ရက္အရြယ္ကေလး = 15-20 gm/dl
• တလသားကေလး = 11-15gm/dl
• ကေလးအရြယ္ = 11-13 gm/dl
• လူၾကီး ေယာက္်ား = 14-18 gm/dl
• လူၾကီး မိန္းမ = 12-16 gm/dl
• အသက္ၾကီး ေယာက္်ား = 12.4-14.9 gm/dl
• အသက္ၾကီး မိန္းမ = 11.7-13.8 gm/dl

ဒီအေျခအေနေတြမွာ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ရွိသင့္တာထက္နည္းမယ္။
1. Anemia (အနီးမီးယား) ေသြးအားနည္းျခင္း = (ဟီမိုဂလိုဘင္) နည္းျခင္း၊
2. Erythropoietin deficiency = (ဟီမိုဂလိုဘင္) ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း (ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ)၊
3. Blood transfusion = ေသြးသြင္းရာမွ ေသြးနီဥပ်က္စီးျခင္း၊
4. Bleeding = ေသြးယိုျခင္း
5. Lead poisoning = ခဲဆိပ္သင့္ျခင္း၊
6. Malnutrition = အစာအာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊
7. Iron, Folate, Vitamin B-12, B-6 deficiencies = ေသြးတည္ေဆာက္ဘို႔လိုတဲ့ဓါတ္ေတြခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း၊
8. Over hydration = ေရဓါတ္လြန္ကဲျခင္း။

ဒီအေျခအေနေတြမွာ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ရွိသင့္တာထက္မ်ားေနမယ္။
• ေသြးနီဥမ်ားမ်ားထုတ္ေပးျခင္း၊
• ေသြးယို-ေသြးလြန္-ေသြးသြန္ျခင္း
• အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊
• ပံုမွန္မဟုတ္တဲ့ (ဟီမိုဂလိုဘင္)၊
• ျမင့္ရာအရပ္မွာေနထိုင္ျခင္း၊ ေလထဲမယ္ ေအာက္စီဂ်င္နည္းေနတယ္။
• ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊
• ေရဓါတ္နည္းျခင္း၊
• ေမြးရာပါႏွလံုးေရာဂါ၊
• ရိုးတြင္းျခင္ဆီေရာဂါ၊
• Polycythemia vera = ေသြးဥလြန္ကဲျခင္း (ေပၚလီဆိုက္သီးမီးယား-ဗာရာ)၊
• Cor pulmonale အဆုပ္ေရာဂါတမ်ိဳး (ေကာ္-ပါလ္မိုနယ္ေလး)၊ ေသြးတိုးေၾကာင့္ ႏွလံု းညာဘက္ခန္းေတြ အလုပ္မႏိုင္ျဖစ္ျခင္း
• Pulmonary fibrosis အဆုပ္ေရာဂါတမ်ိဳး (ပါလ္မိုနရီ-ဖိုက္ဘရိုးဆစ္)၊
• Anabolic steroid (စတီရြိဳက္) ေဆးသံုးျခင္း။

(ဟီမိုဂလိုဘင္) ရွိသင့္တာထက္မ်ားေနျခင္းဟာ နည္းလမ္း ၂ ခုကေနျဖစ္ေစတယ္။
၁။ ေသြးနီဥေတြ ထုတ္လုပ္တာ လြန္ကဲျခင္း၊ ေသြးကေန ေအာက္စီဂ်င္ကို သယ္ယူႏိုင္စြမ္းနည္းလို႔ အလွ်င္မီေအာင္ ထုတ္ေပးေနလို႔ ျဖစ္ရတယ္။ (ဆပ္ပလိုင္း-ဒီမန္) သေဘာအရလို႔ေျပာႏိုင္တယ္။
၂။ ေသြးရည္ၾကည္က နည္းေနလို႔ ေသြးနီဥကယွဥ္ၾကည့္ရင္ မ်ားတာ၊ ႏိႈင္းရအမ်ားလို႔ ေျပာမယ္။

Hematocrit = <0.50 (Hemoglobin value of 160 g/L) ဆိုရင္ ေနာက္ဆက္တြဲေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အဓိကအားျဖင့္ ေသြးခဲျပႆနာျဖစ္တယ္။ (ဟီမိုဂလိုဘင္) ရွိသင့္တာထက္မ်ားေနရင္ ေသြးပ်စ္ျခင္းေၾကာင့္ ဒါေတြ ခံစားရႏိုင္တယ္။
(၁) Peripheral cyanosis ေျခဖ်ား-လက္ဖ်ားျပာႏွမ္းလာျခင္း၊
(၂) impaired mental function စိတ္ပိုင္အလုပ္ေလွ်ာ့နည္းလာျခင္း၊ Impaired Mental Function ဆိုတာ Dysfunctional cognition အသိဥာဏ္နည္းျခင္း၊ Dizziness မူးေဝျခင္း၊ Mental confusion စိတ္ရႈတ္ေထြးျခင္း၊
(၃) Thrombo-embolism ေသြးခဲပိတ္ျခင္းျဖစ္တာ သူမ်ားထက္ သိသိသာသာမ်ားတယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ေရာင္မယ္၊ ထံုမယ္၊ အျမင္-အၾကားခ်ိဳ႕ယြင္းမယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ ဒီလိုျဖစ္တာကို ေရာဂါၾကီးရယ္လို႔ မသတ္မွတ္ပါ။ ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေၾကာင္းရင္ကိုလဲ ကုသတယ္။ ခံစားရတဲ့ လကၡဏာေတြကိုလဲ ကုသေပးရတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁-၁၁-၂ဝ၁၂