က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, December 2, 2012

Burns မီးေလာင္ဒဏ္ရာ

ဒီေဆးစာကိုေရးရတာ ေခတ္မီတယ္ေျပာၾကမလား၊ အခုမွဘဲေရးရသလား ေျပာၾကမလား။ ေနာက္ေတာ့ မက်တန္ရာပါဘူး။ ေနာက္ထပ္ မီးေလာင္စရာဗံုး မသံုးဘူးလို႔ မေျပာဘူးမဟုတ္လား။

မီးေလာင္ရင္ အေရျပားကို အမ်ားဆံုးထိတယ္။ အေရျပားဆိုတာ အရည္ေတြနဲ႔ အပူခ်ိန္ထိန္းညွိရာမွာ အလြန္တရာ အေရးပါတယ္။ မီးေလာင္လို႔ ပ်က္စီးသြာတဲ့ အေရျပားဧရိယာ မ်ားရင္မ်ားသလို ဒီအလုပ္ေတြ ထိခိုက္ေတာ့မယ္။ ေနာက္ျပီး လူေတြဟာ ဗက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြၾကားမွာ သြားလာလႈတ္ရွားေနၾကရေပမဲ့ အေရျပားကေန ဒီလိုေရာဂါပိုးမႊားေတြရဲ႕ ရန္ကေန ကာကြယ္ေပးေနတာမို႔ မီးေလာင္ထားသူေတြဟာ အကာကြယ္မဲ့ျဖစ္လာေတာ့တယ္။

လူ႔အေရျပားခႏၡာေဗဒက ရႈတ္ေထြးတယ္။ (၃) ထပ္ခြဲျပီးေလ့လာရတယ္။
(၁) Epidermis (အပီဒါးမစ္) အျပင္ဆံုးလႊာ
(၂) Dermis (ဒါးမစ္) အလယ္လႊာ၊ (ကိုလာဂ်င္)၊ ဆြဲဆန္႔ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ (ဖိုင္ဘာ) ေတြ၊ အာရံုေၾကာေတြ၊ ေသြးေၾကာေတြ နဲ႔ ေခြ်းထြက္ (ဂလင္း) ေတြရွိတယ္။
(၃) Hypodermis (ဟိုက္ပိုဒါးဒမစ္) ေအာက္ဆံုးလႊာကို Subcutaneous tissue လို႔လဲေခၚတယ္။ ပိုျပီးၾကီးတဲ့ ေသြးေၾကာေတြ၊ အာရံုေၾကာေတြ ရွိတယ္။ ဒီအလႊာက ကိုယ္အပးခ်ိန္ထိန္းဘို႔ အေရးအၾကီးဆံုးျဖစ္တယ္။

မီးေလာင္ဒဏ္ရာ ဘယ္ေလာက္ဆိုးသလဲဆိုတာ (၁) ဘယ္ေနရာမွာ ေလာင္သလဲ၊ (၂) ဘယ္ေလာက္ နက္သလဲ နဲ႔ (၂) ဘယ္ေလာက္ ဧရိယာက်ယ္သလဲ ဆိုတာေတြအေပၚ မူတည္တယ္။ အတန္းအစားခြဲရင္ ဘယ္ေလာက္နက္သလဲကို ၾကည့္ျပီးခြဲတယ္။

(၁) ပဌမဒီဂရီ = အေပၚယံသာမီးေလာင္ခံရတယ္။ အေရျပားေရာင္ရမ္းတာျဖစ္ေနမယ္။ ေနေလာင္တာမ်ိဳးနဲ႔ တူတယ္။ နာမယ္၊ နီရဲမယ္၊ နဲနဲေရာင္မယ္။ ထိရင္သိသိသာသာနာမယ္။
(၂) ဒုတိယဒီဂရီ = နဲနဲနက္တဲ့ေနရာအထိ မီးသင့္တယ္။ နာတာပိုမယ္၊ ပိုနီရဲမယ္၊ ပိုေရာင္မယ္။ အပူဖူးေတြေပါက္မယ္။
(၃) တတိယဒီဂရီ = နက္တယ္။ အေရျပားတခုလံုး မီးေလာင္သြားမယ္။ (ဆဲလ္) ေတြ၊ (တစ္ရွဴး) ေတြ ေသသြားျပီ။ အာရံုေၾကာေတြေရာ ေသြးေၾကာေတြပါ ထိခိုက္ပ်က္စီးတယ္။ နာတာကို မသိေတာ့ဘူး။ သားေရျပားလိုျဖစ္သြားတယ္။ အပူဖူးမေပါက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။

ဒဏ္ရာအတိမ္အနက္သာမကာ ေနရာက်ယ္တာကလဲ အေတာ္ၾကီးအေရးၾကီးတယ္။ ရာခိုင္ႏွဳန္းနဲ႔ အကဲျဖတ္တယ္။ ဆရာဝန္ေတြက Rrule of nines နဝဥပေဒသ ကိုသံုးတယ္။ ကေလးငယ္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ဂဏန္းျပင္ဘို႔လိုတယ္။
ဦးေခါင္း ေရွ႕ + ေနာက္ = ၉%၊
ရင္ေခါင္း ေရွ႕ = ၉%၊
ရင္ေခါင္း ေနာက္ = ၉%၊
ဝမ္းဗိုက္ ေရွ႕ = ၉%၊
ဝမ္းဗိုက္ ေနာက္ = ၉%၊
ဘယ္ေပါင္ ေရွ႕ + ေနာက္ = ၉%၊
ညာေပါင္ ေရွ႕ + ေနာက္ = ၉%၊
ဘယ္လက္ = ၉%၊
ညာလက္ = ၉%၊
ဘယ္ေျခ = ၉%၊
ညာေျခ = ၉%၊
လိင္အဂၤါ = ၁%၊
စုစုေပါင္း = ၁ဝဝ%။

မီးေလာင္ဒဏ္ရာဟာ ျဖစ္တဲ့အတိုင္း တန္႔ေနတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ မီးေလာင္တံုးက ပဌမဒီဂရီေပမဲ့ နာရီအေတာ္ၾကာရင္ ဒုတိယဒီဂရီျဖစ္လာတာမ်ိဳး ရွိႏိုင္တယ္။ ဒီဂရီက ဘာျဖစ္ေနေန အနာေနရာမွာ ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ နဲ႔ အရည္ေအာင္းျခင္းက ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခု လူေတြအတြက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုခုခံေရးရဲ႔ ပဌမစည္းဟာ အေရျပားဘဲ။ ဒီစည္းပ်က္ေတာ့ ပိုးေတြ ဝင္လာေတာ့မယ္။ အေရျပား ၃ လႊာမွာ အေပၚဆံုးလႊာကေနသာ အသစ္ျဖစ္ျခင္း ျဖစ္စဥ္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေအာက္လႊာ ႏွစ္ခုက အသစ္ျပန္မျဖစ္လို႔ ရာသက္ပန္ ပ်က္စီးတာ့တယ္။ အမာရြတ္သာျဖစ္မယ္။ တစ္ရွဴးေတြအသစ္နဲ႔ အစားမထိုးႏိုင္ဘူး။

ဘယ္ေနရာမွာ မီးေလာင္ခံရတယ္ဆိုတာ အေရးပါတယ္။ မ်က္ႏွာ၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ လည္ပင္းေနရာေတြမွာျဖစ္ရင္ အသက္ရွဴတာကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ ရင္ပတ္ေနရာေလာင္တာက်ယ္ရင္ အသက္ရွဴရာမွာလႈတ္ရွားရတဲ့ေနရာေတြ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေျခ၊ လက္၊ လက္ေခ်ာင္း၊ ေျခေခ်ာင္းေတြမွာ ပတ္ပတ္လည္မီးေလာင္ခံရရင္ ေသြးမေလွ်ာက္ႏိုင္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေကြးရ-ဆန္႔ရတဲ့ေနရာမွာျဖစ္ရင္ အထူးကုသမႈ လိုမယ္။ ၾကာရင္ တြယ္ဆက္မႈေၾကာင့္ ပံုပန္းမဟုတ္တာ၊ ေကြးဆန္႔မရတာ၊ အရုပ္ဆိုးတာေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။

မီးေလာင္တယ္လို႔ ျခံဳေျပာတဲ့ေဝဒနာေတြထဲမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Flames မီးေတာက္၊ Scalds အပူရည္ (ထမင္းရည္၊ ေရေႏြးဆူဆူ)၊ Electricity လွ်ပ္စစ္၊ Chemicals ဓါတုေဆးရည္၊ Flash burns ဓါတ္ေငြ႔ေပါက္ကြဲျခင္း (သဘာဝဓါတ္ေငြ႔၊ ပရိုပိန္း၊ ဓါတ္ဆီ၊ ေရနံဆီ)၊ Contact burns အပူတိုက္ရိုက္ထိျခင္း (သံပူ၊ မီးေသြးရဲရဲ၊ ပလပ္စတစ္ပူ၊ မွန္ပူ)။

လွ်ပ္စစ္ေလာင္ျခင္းက ဆိုးတယ္။ အလြယ္နဲ႔မျမင္ႏိုင္တာ သတိထားရတယ္။ ဓါတ္လိုက္ရာကေန လွ်ပ္စစ္စီးႏိုင္တာတေလွ်ာက္ လိုက္စီးသြားတယ္။ အာရံုေၾကာေတြ၊ ၾကြက္သားေတြက ဝိုင္ယာၾကိဳးေတြလိုဘဲ။ ေသြးထဲကိုပါ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္ေရာက္တယ္။

Chemical burns ဓါတုရည္ေလာင္ျခင္းဆိုရင္ အဲဒီေဆးရည္ရဲ႕ pH or acidity အက္စစ္ဓါတ္အေျခအေနကိုၾကည့္ရမယ္။ အက္စစ္ဆိုတာ pH 7 ထက္နည္းတယ္။ ဥပမာ အိမ္သံုးအက္စစ္ေတြ Acetic acid, Hydrochloric acid နဲ႔ Sulfuric acid ျဖစ္တယ္။ Bases or alkali (အယ္လ္ကာလီ) ဆိုတာ pH 7 ထက္မ်ားတယ္။ ဥပမာ Ammonia (အမိုးနီးယား)။

First aid for burns မီးေလာင္ဒဏ္ရာ ေရွးဦီးသူနာျပဳျခင္း
• လူနာကို မီးေလာင္ရာကေန ဖယ္ရွားပါ။ ကယ္ဆယ္သူလဲ မီးေလာင္မခံရေအာင္ ဂရုစိုက္ပါ။ လူနာရဲ႕ မီးစြဲေလာင္ေနတဲ့ အဝတ္အစားေတြ ဖယ္ရွားပါ။
• လူနာကိုေႏြးေထြးသြားေအာင္လုပ္ေပးပါ။ ျငိမ္ေနပါေစ။
• ဒဏ္ရာေနရာကို သန္႔တဲ့အဝတ္စေတြနဲ႔ ဖံုးအုပ္ေပးပါ။ လူနာေပၚကို ေရေအးေလာင္းမခ်ပါနဲ႔။ ကိုယ္ပူခ်ိန္ သိပ္က်သြားမယ္။
• ဒဏ္ရာရတဲ့ေနရာေတြကို ေရခပ္ေႏြးေႏြးေလးနဲ႔ သန္႔စင္ေပးပါ။ ေထာပတ္သံုးၾကတာကို အားမေပးပါ။
• လက္စြပ္၊ ဆြဲၾကိဳးလို ၾကပ္ေစႏိုင္တဲ့ လက္ဝတ္လက္စားေတြ ခြ်တ္ေပးပါ။ ေနာင္မွာ ေရာင္လာလို႔ ခြ်တ္မရ ျဖစ္လာမယ္။
• ဒဏ္ရာေနရာေတြကို Antibiotic ointment ပိုးေသေဆး (Bacitracin or Neosporin) လိမ္းေပးပါ။ မီးေလာင္ဒဏ္ရာၾကီးရင္ နက္ရင္၊ ဆိုးရင္၊ ေဆးရံု၊ ဆရာဝန္ အကူအညီယူပါ။
• မ်က္စိေနရာ ဓါတုေဆးရည္ေလာင္ရင္ အေရးေပၚကူသမႈလိုတယ္။

ဆရာဝန္ေတြက ဘယ္လိုဆက္ကုသမလဲ
ဆရာဝန္ေတြဆီေရာက္ရင္ ျမင္ေနရတဲ့မီးေလာင္ဒဏ္ရာကို အဓိကမထားေသးဘဲ အသက္ရွဴစနစ္၊ ေသြးလွည့္စနစ္ေတြကို ဦးစားေပးရတယ္။ (ေရွာ့ခ္) ရေနသလားၾကည့္မယ္။ ကိုယ္ခႏၶာအသက္ရွင္မႈအတြက္ ပင္မစနစ္ေတြဆီ ေသြးအေရာက္ နည္းလာရင္ (ေရွာ့ခ္) ရႏိုင္တယ္။ မီးေလာင္ခံရတဲ့ဧရိယာက်ယ္ရင္ (ေရွာ့ခ္) ဆိုးတယ္။ အသက္ရွဴျပႆနာ၊ အခိုးအေငြ႔ ရွူတာေတြကလဲ ပိုဆိုးေစတယ္။

သတိထားျပီး စစ္ေဆးကုသရမွာေတြကေတာ့ Fluid loss အရည္ဆံုးရံႈးျခင္း Infection ပိုးဝင္ျခင္း၊ Coagulation necrosis (ဆဲလ္) ေတြေသျခင္း၊ Hyponatremia (ဆိုဒီယမ္) နည္းျခင္း၊ Hyperkalemia (ပိုတက္ဆီယမ္) မ်ားျခင္း၊ Heat loss အပူဆံုးျခင္း၊ Anaemia ေသြးအားနည္းျခင္းေတြျဖစ္တယ္။

Fluid loss အရည္ဆံုးရံႈးျခင္း
Parkland formula ဆိုတာကို အေမရီးကား ဒါးလပ္စ္ေဆးရံုက သံုးတယ္။ 4cc/ kg of weight/% burn = ပဌမ ၂၄ နာရီမွာ အရည္ျဖည့္ေပးဘို႔လိုအပ္ခ်က္၊ ဒီအထဲက တဝက္ကို ပဌမ ၈ နာရီမွာ ေပးပါ။ ၁၅-၂ဝ% အထိမီးေလာင္ရင္ ေသျခာေပါက္ အရည္ဆံုးရံႈးျခင္း သိသိသာသာခံစားရေတာ့မယ္။ လံုေလာက္ေအာင္ ျဖည့္မေပးႏိုင္ရင္ Shock (ေရွာ့ခ္) ရႏိုင္တယ္။ ေသြးရည္ၾကည္နဲ႔ ေရ + ဓါတ္ဆားေတြလိုႏိုင္တယ္။ မီးေလာင္တိုင္း Plasma (ပလာစမာ) ေသြးရည္ၾကည္ ကုန္ဆံုးမႈျဖစ္တယ္။ ၆ဝ% မီးေလာင္ထားသူကေန တေန႔မွာ ၇ လီတာ ကုန္ဆံုးတယ္။ Protein loss (ပရိုတင္း) ဆံုးရံႈးျခင္း။ တေန႔မွာ 60-90g ကုန္တယ္။ အဲဒီထဲမွာ Leucocytes ေသြးျဖဴဥ ဆံုးတာက ဆိုးတယ္။

Wound care အနာကိုကုသျခင္း
မီးေလာင္တာကို ဒုတိယကမာၻစစ္တြင္းကတည္းက Sulphanilamide (ဆာလ္ဖါ)၊ Penicillin (ပနယ္စလင္) နဲ႔ Plasma (ပလာစမာ) ေတြနဲ႔ ကုသေအာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ Tetanus immunization ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆးလိုႏိုင္တယ္။

အနာကို တပတ္မွာ ၁ ခါ၊ ၂ ခါ ေဆးနဲ႔သန္႔ရွင္းေပးမယ္၊ ျပီးရင္ Topical antibiotic ပိုးေသေဆးလိမ္းျပီး ပတၲီးနဲ႔ ဖံုးအုပ္ထားမယ္။ Paraffin-impregnated gauze (ပါရဖင္) ပါတဲ့ ပိတ္က်ဲစကပိုေကာင္းတယ္။ အနာကိုျပန္ခြါတဲ့အခါ ကပ္မေနဘူး။ See-through dressings ေဖါက္ျမင္ႏိုင္တဲ့ေဆးထည့္နည္းက ပိုေကာင္းေသးတယ္။ ေစ်းေတာ့ၾကီးမယ္။ တခ်ိဳ႕ မီးေလာင္ဒဏ္ရာေတြက အက်ယ္ၾကီးမို႔ ပတၲီဖံုးဘို႔ မလြယ္တာနဲ႔ ျပန္ျဖည္ရင္နာမွာ၊ အုပ္ထားတံုး ပိုးဝင္မွာ စိုးရတယ္။ အဲလိုဆိုရင္ အနာေတြကို ပိုးေဆးသာလိမ္းျပီး၊ ပတၲီးမစည္းဘဲ ျခင္ေထာင္နဲ႔ ထားရတယ္။ အမွန္က ယင္ေကာင္ မလာေအာင္ျဖစ္တယ္။

Sepsis ပိုးဝင္တာဟာ ရန္သူဝင္လာတာဘဲ။ ပဋိဗီဝေဆးကို ပါးစပ္ကျဖစ္ျဖစ္ ေသြးေၾကာထဲကျဖစ္ျဖစ္ ေပးရမယ္။ ေဆးရံု အေျခအေနကလဲ ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။ လူနာလာၾကည့္သူေတြဆီကလဲ ဝင္ႏိုင္မယ္။ ေဆးသြင္းရာကေနလဲ ဝင္ႏိုင္တယ္။ အနာကို ေဆးထည့္တိုင္း နာမယ္။ လူနာကိုေနရာေရြ႔တာကအစ နာမယ္။ ေဆးေတြက သက္သာရံုသာတတ္ႏိုင္တယ္။

Mental tauma စိတ္ထိခိုက္ျခင္း
ျငိမ္ေဆး၊ အိပ္ေဆးေတြလဲ လိုႏိုင္တယ္။ စိတ္လႈတ္ရွားမႈေတြလဲ ရွိေနမယ္။ ေဒါသလဲ ထြက္ေနမယ္။ Behaviour changes အမူအယာေျပာင္းတာမ်ိဳးလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Delirium စိတ္ကေယာက္ကယက္ ျဖစ္တာ၊ Seizure တက္တာလဲ ျဖစ္တယ္။ Depression စိတ္ဓါတ္က်ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Suicidal behavior ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသခ်င္စိတ္အထိျဖစ္ႏိုင္တယ္။

“ကုိမင္းကုိႏုိင္ = ဦးဇင္းဘုရား ဘယ္လုိခံစားေနရပါလဲ။”
“ဦးဇင္း = က်ဳပ္ဘယ္လုိခံစားေနရလဲဆုိေတာ့ ဒကာႀကီး က်ဳပ္အျမန္ဆုံးေသခ်င္တာပဲ ဆက္မခံစားခ်င္ေတာ့ဘူး။”

Nutrition အစာအာဟာရ
မီးေလာင္လူနာေတြဟာ ေနေကာင္းတံုးကထက္ (ကယ္လိုရီ) ၂ ဆ ကေန ၂ ဆခြဲလိုမယ္။ လူပိန္က်မသြားေအာင္နဲ႔ အနာ က်က္တာအတြက္ ပိုလိုတာျဖစ္တယ္။ ေရ-အရည္ ပိုလိုမယ္။ (ပရိုတင္း) ပိုလိုမယ္။

Mobility လႈတ္ရွားသြားလာမႈ
မီးေလာင္ထားသူကို အိပ္ယာမွာဘဲ မလႈတ္မယွက္ အၾကာၾကီး မထားရပါ။ သူလႈတ္ရွားႏိုင္လာတာနဲ႔ စျပီးလႈတ္ရွားပါေစ။ ဟိုဘက္-ဒီဘက္ေစာင္းတာ၊ လွည့္တာ၊ ထိုင္တာ၊ ရပ္တာ၊ ထိုင္စားေသာက္တာ၊ သြားတိုက္တာ။ Physical therapy (ဖီဇီကယ္ရာပီ) လိုရင္လုပ္ေပးပါ။ သက္ေတာ့င္သက္သာရွိမႈ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ခ်မ္းေနတာ၊ ေညာင္းေနတာ။ အနာေတြ အသားႏုတက္တာနဲ႔ ယားတာ။

Healing အနာက်က္ျခင္း
အေရျပား တစိတ္တပိုင္းသာ မီးေလာင္တာက ၃ ပတ္ေနရင္ ေပ်ာက္မယ္။ အေရျပား ၃ လႊာလံုး ေလာင္ရင္ ၄ ပတ္ အနည္းဆံုး အခ်ိန္ယူမယ္။ Hypertrophic scarring ေပ်ာက္ဘို႔ ၂ ပတ္အထိအခ်ိန္ယူတဲ့ အနာဒဏ္ရာေတြဟာ အမာရြတ္ထူထဲႏိုင္တယ္။ Skin grafts အေရျပားအစားထိုးျခင္း ဒုတိယဒီဂရီနဲ႔ တတိယဒီဂရီမီးေလာင္သူေတြမွာ လိုခ်င္လိုမယ္။ Scars and contractures အမာရြတ္နဲ႔ ပံုသ႑ာန္ေျပာင္းျခင္းျဖစ္ရင္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အထူး ခြဲစိတ္ကုသတာ ခံယူရတယ္။ Bone damage အရိုးထိခိုက္ျခင္း။ မီးေလာင္ဒဏ္ရာဆိုးသူေတြထဲက ၂-၅% အရိုးကိုပါ ထိခိုက္တယ္။ ကေလးေတြမွာ ပိုဆိုးတယ္။

မီးေလာင္ျပီး အသက္ေသဆံုးရသူေတြထဲက ၈ဝ-၈၅% ဟာ ပိုးဝင္လို႔ျဖစ္ရတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္လို႔လဲ ေသဆံုးႏိုင္တယ္။

Severe Burn Treatment ဆိုးဝါးတဲ့ မီးေလာင္နာ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/12/severe-burn-treatment.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၁၂-၂ဝ၁၂

အန္တီ ၿမတ္။ ဆရာ အေရးၿပားေတြကုသမွဳနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သက္သာနိုင္ၾကပါ႔မလား ဆရာ။ အေရၿပားလွိဳက္စားတာေတြ ဘာေတြေရွ႔ဆက္ၿဖစ္နိင္ေသးသလား ဆရာ။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ကုရင္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းနိုင္မလဲ ဆရာ။

DTS: အေရျပားလိႈက္စားတယ္ဆိုတာ အရပ္ေျပာေပါ့။ ျဖစ္ႏိုင္တာက အေရျပားမဲေနရင္ ေသြးမေလွ်ာက္ေတာ့လို႔ ေသသြားျပီ။ အဲဒါေတြကို လွီးထုတ္ရွင္းျပစ္ရတယ္။ သူ႔ေအာက္မွာ ပိုးဝင္လို႔ အက်ိအခြ်ဲ၊ မန္းရည္ေတြ ျပည္ေတြရွိေနမယ္။ ဒါေတြကို သန္႔ထုတ္ေဆးေၾကာရမယ္။ မဟုတ္ရင္ ဆက္ျပန္႔မယ္။ ေဘးကိုေရာ အထက္ေအာက္ပါျပန္႔မွာ။ အထက္မွာက မရွိေတာ့လို႔ ေအာက္ဘက္ဆီ ကူးစက္မယ္။ လုပ္ေပးရမွာက မေကာင္းေတာ့တာေတြ ဖယ္ထုတ္ရွင္းလင္း၊ ေဆးထည့္၊ ပိုးေသေဆးေပး၊ အနာက်က္ေအာင္အားေပးတာေတြ လုပ္ဘို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Nan wrote: "သံဃာေတာ္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္မိပါတယ္။ ကၽြန္မေမာင္၀မ္းကြဲေလးတစ္ေယာက္ သေဘၤာေပၚမွာ မီးေလာင္တုန္းက ရဟတ္ယာဥ္ေပၚကို လမ္းေလွ်ာက္ၿပီး သူ႔ဘာသာသူ တက္သြားတယ္။ သိပ္မစိုးရိမ္ရလို႔ မေလးရွားေဆးရံုမွာပဲထားတယ္။ ေနာက္ စကၤာပူေဆးရံု ေျပာင္းရတယ္။ အသက္အႏၱရာယ္မစိုးရိမ္ရဘူးလို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားေပမယ့္ ေနာက္ဆံုး ပိုး၀င္ၿပီး ေသသြားခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုဆရာေျပာသလို ကၽြန္မေမာင္၀မ္းကြဲေလးလို ျဖစ္မွာ စိုးရိမ္မိေနတယ္။"