က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာ အတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္ သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာ ေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook Comment မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://dts-medicaleducation-adult.blogspot.in/ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္မွဖတ္ပါ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Sunday, December 2, 2012

Eye Drops for Glaucoma မ်က္စိေရတိမ္အတြက္ မ်က္စဥ္းမ်ား

Sun, Dec 2, 2012 at 10:18 AM
ဆရာ့ကုိ ႏိုဝင္ဘာ (၂၄) ရက္ေန႔က တစ္ခါေမးဖူးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့ကုိ ေရတိမ္ေရာဂါ ျဖစ္ေနတာ ၉၀% က်ိန္းေသေနျပီလို႔ ေျပာပါတယ္၊ ကၽြန္ေတာ့မ်က္စိကေတာ့ ဘယ္လုိမွ မေနပါဘူး IOP က 17mmHg ရွိပါတယ္။ ဆရာမကေတာ့ OCT အေျဖကုိ ၾကည့္ျပီး အခု Timolol အမ်ိဳးအစားထဲက မ်က္စဥ္း ေပးထားျပီး တစ္လၾကာမွ ျပန္လာျပရန္ ေျပာထားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က Timolol မ်က္စဥ္းရဲ့ ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳး ကုိေၾကာက္လုိ႔ တစ္ျခား အမ်ိဳးအစားကုိ ေျပာင္းျပီး သုံးခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ဘာဆက္လုပ္ရမယ္ဆိုတာ အၾကံေပးပါဦး။ မ်က္စဥ္းကေရာ သုံးမယ္ဆုိရင္ ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ဆက္ျပီးသုံးရတယ္ဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္။

Glaucoma ေရတိမ္အတြက္ မ်က္စဥ္းေတြကို မ်က္စိအေျခအေနအလိုက္ ေရြးသံုးရမယ္။ ေရတိမ္အတြက္မ်က္စဥ္းဟာ မ်က္စိ ေရွ႕ခန္းထဲမွာ Aqueous humor အရည္ေတြ မထြက္ႏိုင္ဘဲပိတ္ေနလို႔ Intra-ocular pressure မ်က္စိဖိအား မ်ားေနတာကို သက္သာေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။ Drainage ထြက္လမ္းသာေစဘို႔ျဖစ္တယ္။ ဒါမွသာ Optic nerve မ်က္စိအာရံုေၾကာ ပ်က္စီးမွာကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။

Timolol eye drops ေရတိမ္အတြက္သံုးစြဲရတဲ့ မ်က္စဥ္းျဖစ္တယ္။ ဆရာဝန္လက္မွတ္နဲ႔သာ ေရာင္းတယ္။ ေသြးတိုးနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါအတြက္ ေသာက္ေဆးလဲ ရွိတယ္။ Beta blockers ေဆးျဖစ္ျပီး အရည္ထုတ္လုပ္တာနည္းေစမယ္။
• မ်က္စိေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = ခပ္ခပ္ျခင္း ပူေလာင္တာခံစားရႏိုင္တယ္။ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။
• အျမင္အတြက္ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = ခပ္ခပ္ျခင္း မ်က္စိေဝဝါးမယ္။ မိနစ္အနည္းငယ္ၾကာမယ္။
• တျခား ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးမ်ား = ထူးျခားဆိုးဝါးတာမရွိပါ။ စိတ္မူအေျပာင္းအလဲ တခ်ိဳ႕မွာရွိႏိုင္တယ္။ စိတ္က်တာမ်ိဳး၊ ေခါင္းမူး၊ အိပ္ခ်င္၊ ႏွလံုးခန္မမွန္၊ အသက္ရွဴခက္။ ဒါေတြျဖစ္ရင္ ဆရာဝန္ျပန္ေျပာပါ။ ပန္းနာ ရွိေနသူ၊ ဆီးခ်ိဳးရွိေနသူ၊ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊ (အလာဂ်ီ) ရွိသူ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြ သတိနဲ႔သာ သံုးရမယ္။ Reserpine, Calcium channel blockers, Epinephrine, Clonidine, beta-blockers နဲ႔ Quinidine ေဆးေတြနဲ႔ တြဲမေသာက္သင့္ပါ။

ေရတိမ္မ်က္စဥ္းေတြနဲ႔ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ -
1. Alpha agonists မ်က္စဥ္း။ အရည္ထြက္တာလဲနည္းေစျပီး ထြက္မ်ာကိုလဲအားေပးတယ္။ Alphagan P နဲ႔ iopidine ေတြ ျဖစ္တယ္။ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေခါင္းကိုက္၊ အားယုတ္၊ အာေခါင္ေျခာက္၊ ႏွာေခါင္းေျခာက္ႏိုင္တယ္။
2. Alpha-adrenergic agonists မ်က္စိနီရဲေစမယ္။ သူငယ္အိမ္က်ယ္ေစမယ္။ ယားမယ္။ Iopidine (Alcon), Alphagan (Allergan) နဲ႔ Alphagan-P (Allergan) ေတြျဖစ္တယ္။
3. Beta-blockers ေတြကို အရင္ဆံုးသံုးခဲ့ၾကတယ္။ ဒီမ်က္စဥ္းမ်ိဳေၾကာင့္ ႏွလံုးခုန္ေႏွးေစမယ္။ အသက္ရွဴ တိုႏိုင္တယ္။ ေသြးဖိအားက်မယ္။ လိင္စိတ္နည္းႏိုင္တယ္။ စိတ္က်ႏိုင္တယ္။ Prostaglandins နဲ႔လဲ တြဲသံုးႏိုင္တယ္။ Timoptic XE (Merck), Istalol (ISTA) and Betoptic S (Alcon) ေတြျဖစ္တယ္။
4. Carbonic anhydrase inhibitors မ်က္စဥ္းကေန မ်က္စိအေနရခက္ႏိုင္တယ္။ ပူေလာင္မယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ တြဲသံုးတယ္။ ေသာက္ေဆးလဲရွိတယ္။ ပူေလာင္တာခံစားရမယ္။ အရသာခါးမယ္။ မ်က္စိနီမယ္။ Trusopt (Merck) and Azopt (Alcon) မ်က္စဥ္းနဲ႔ ေသာက္ေဆးအျဖစ္ Carbonic anhydrase inhibitors (CAI) are Diamox (Sigma), Neptazane (Wyeth-Ayerst) and Daranide (Merck, Sharp, & Dohme) ေတြရွိတယ္။ လူနာတဝက္ေလာက္က ေဆးကိုမခံႏိုင္ဘူး။ အားယုတ္တာ၊ စိတ္က်တာ၊ အစာမစားခ်င္တာ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်တာ၊ လိင္စိတ္နည္းတာ၊ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ား ထံုက်င္တာ နဲ႔ သတၲဳအရသာ ျဖစ္ေနတာေတြကို မခံႏိုင္တာျဖစ္တယ္။ အရည္ထြက္တာနည္းေစတယ္။
5. Epinephrine ေဆးကေတာ့ အရည္ထုတ္လုပ္တာေႏွးေစမယ္။ ထုတ္ျပစ္တာျမန္ေစမယ္။ မ်က္ခြံလႊာ အေရာင္ ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ မ်က္ရည္လမ္းပိတ္မယ္။ ရင္တံုမယ္။ Epinephrine နဲ႔ Allergan's Propine (Dipivalyl epinephrine) ေတြျဖစ္တယ္။
6. Glycerin ေသာက္ေဆး။ Isosorbide ေသာက္ေဆး နဲ႔ Mannitol နဲ႔ Urea ေသြးေၾကာထဲထိုးေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
7. Hyperosmotic agents ေဆးကို ဖိအားသိပ္မ်ားေနသူေတြအတြက္ေပးတယ္။ တခါတည္းသာ သံုးေလ့ရွိတယ္။
8. Parasympathomimetics ေဆးက အရည္ထြက္ပိုေစမယ္။ Narrow-angle glaucoma ေဒါင့္က်ဥ္းေရတိမ္ အတြက္ သုံးတယ္။ သူငယ္အိမ္က်ဥ္းေစတယ္။ မ်က္ခံုးကို္ႏိုင္တယ္။ ပူေလာင္မယ္။ ညပိုင္းမွာ မ်က္စိ ၾကည့္မေကာင္းဘူး။ Pilocarpine, Carbachol, Echothiophate နဲ႔ Demecarium ေတြျဖစ္တယ္။
9. Prostaglandin analogs မ်က္စဥ္းကေန မ်က္လံုး (သူငယ္အိမ္ၾကြက္သား) ကို အေရာင္ေျပာင္းေစႏိုင္တယ္။ အျမင္ေဝဝါးေစႏိုင္တယ္။ မ်က္စိနီရဲႏိုင္တယ္။ ပူေလာင္တာခံစားရႏိုင္တယ္။ ယားႏိုင္တယ္။ မ်က္ေတာင္ေတြ ပိုရွည္ျပီး ေကာက္လာေစႏိုင္တယ္။ Prostaglandins မ်က္စဥ္းကို အမ်ားသံုးတယ္။ တေန႔မွာ တခါသာခပ္ရလို႔ လူၾကိဳက္မ်ားတာလဲပါတယ္။ မ်က္စိထဲကၾကြက္သားေတြကို ေျပေလွ်ာ့ေစလို႔ အရည္ပိုထြက္ေစတယ္။ Xalatan (Pfizer), Lumigan (Allergan), Travatan Z (Alcon) နဲ႔ Rescula (Novartis) ေတြျဖစ္တယ္။ အရည္ေတြ ထြက္ဘို႔ အားေပးမယ္။

တခ်ိဳ႕လူနာေတြက ေဆး တမ်ိဳးမက လိုႏိုင္တယ္။ Cosopt ေဆးထဲမွာ ေဆးတမ်ိဳးမက ေရာထားတယ္။ စမ္းသပ္သံုးေနတဲ့ ေဆးကုသနည္းေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။ Namenda (Memantine), Copaxone (Glatiramer acetate), Gingko biloba နဲ႔ Nanoparticles ေဆးေတြျဖစ္တယ္။

• Glaucoma မ်က္စိ ေရတိမ္ http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/07/glaucoma.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၁၂-၂ဝ၁၂