က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

• (ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္

Thursday, December 20, 2012

Scleroderma (စကယ္လရိုဒါးမား) အေရျပားမာတဲ့ေရာဂါ

Thu, Dec 20, 2012 at 2:41 PM
သမီးအေမက (scl 70 positive) အေရျပားေလးဘက္နာေရာဂါကုိ ခံစားေနရပါတယ္။ အသက္က ၄၇ ႏွစ္ရွိပါျပီ။ အခုေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပေနတာ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ေနပါျပီ။ ျဖစ္စအခ်ိန္ေရာဂါလကၡဏာကေတာ့ ေျခေထာက္နဲ႔ လက္ေတြက တင္းလာျပီး အသားေတြကမာေနပါတယ္။ အခု ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ေဆးေသာက္ျပီးခ်ိန္မွာေတာ့ အရမ္းၾကီး မတင္းေတာ့ပါဘူး။ လက္ေကာက္၀တ္နဲ႔ ေျခက်င္း၀တ္ေနရာေလးေတြေလာက္ပဲ တင္းေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မ်က္ႏွာနဲ႔ လက္ေတြမွာ ခရုသင္းလုိမ်ိဳး အကြက္ကေလးေတြလည္း နဲနဲျဖစ္လာပါတယ္။ မိန္းမသားဆုိေတာ့ အဲလုိအကြက္ေတြျဖစ္လာတာ ရွက္လာပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ အမ်ားၾကီးမဟုတ္ေသးေပမဲ့ အခ်ိန္ပုိၾကာလာတာနဲ႔အမွ် အဲလုိ အျဖဴကြက္ေတြ ပုိပုိတုိးလာမွာ စုိးရိမ္ပါတယ္။ အဲလုိမ်ိဳး အကြက္ေတြ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေပ်ာက္ကင္းဖုိ႔အတြက္က ခက္ခဲမွန္းသိေပမယ့္ ေနာက္ထပ္အဲလုိမ်ိဳး ထပ္ျဖစ္မလာေအာင္ ဘယ္လုိ ကာကြယ္ရမလဲ။ အခုေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားတဲ့ ေဆးေတြကုိ စြဲေသာက္ေနပါတယ္ဆရာ။ အဲဒီအတြက္ လိမ္းေဆးေရာ ရွိလား။ သမီးမွာလည္း ေလးဘက္နာေရာဂါရွိေနပါတယ္။ အဲဒီေရာဂါကေရာ မိသားစု၀င္နဲ႔ တစ္ျခားသူေတြကုိ ကူးစက္ႏုိင္ပါသလား။ ကူးစက္ရင္ေရာ ဘယ္လုိအေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ ကူးစက္ႏုိင္လဲဆုိတာ သိပါရေစရွင့္။ ေနာက္ျပီး အဲဒီေရာဂါေၾကာင့္ တစ္ျခားေရာဂါေတြလည္း ရလာႏုိင္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ သမီးအေမက ေက်ာက္ကပ္နဲနဲေရာင္ေနပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ဘာေရာဂါေတြ ရလာႏုိင္ပါသလဲဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ျပီးေတာ့ အစားအေသာက္(ေရွာင္ရန္/မွီ၀ဲရန္) ႏွင့္ ဘယ္လုိေတြ ေနထုိင္ရမလဲဆုိတာကုိ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ အေသးစိတ္ သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ ဒီေရာဂါက ေရရွည္ေဆးစြဲေသာက္ျပီး ကုသရမယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ၾကာမွ ဒီေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္မလဲဆုိတာလည္း ေျပာျပေပးပါဆရာ။

Anti-Scl 70 antibodies (အင္တီေဘာ္ဒီ) တမ်ိဳးေတြ႔ရင္ Scleroderma (စကယ္လရိုဒါးမား) အေရျပား မာလာတဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ေနမယ္။ anti-scl70 ေတြ႔ရင္ အႏွံ႔ျဖစ္တာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ anti-U3 နဲ႔ anti-RNA polymerase ေတြလဲ ေတြ႔ႏိုင္တယ္။

Localized scleroderma ေနရာတခုခုမွာကြက္ျဖစ္တာနဲ႔ Systemic scleroderma တျခားအဂၤါေတြ၊ ေသြးေၾကာေတြအထိ ျဖစ္ေနတာဆိုျပီး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အဆုပ္၊ အစာေျခလမ္း၊ အေရျပား၊ ပါးစပ္ေတြမွာ ဆက္ျဖစ္တတ္တယ္။

ေဆးစစ္ရင္ -
- Calcium deposits in connective tissues တြယ္ဆက္ (တစ္ရွဴး) ေတြမွာ (ကယ္လ္စီယမ္) ဓါတ္ေတြလာစုေနမယ္၊
- Raynaud's phenomenon ေျခ-လက္က ေသြးေၾကာေလးေတြ က်ဥ္းလာမယ္၊
- Swelling of the esophagus အစာျမိဳျပြန္ေရာင္မယ္၊
- Thick, tight skin on your fingers လက္ေခ်ာင္းအေရျပားေတြ မာ-တင္း-ထူလာမယ္၊
- Red spots on your hands and face မ်က္ႏွာနဲ႔လက္မွာ အနီစက္ေလးေတြေပၚလာမယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္ရသလဲ မသိပါ။ အမ်ိဳးသမီးတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ ေပ်ာက္မွာလဲ မဟုတ္ပါ။ ခံစားရတာေတြ သက္သာေအာင္ ကုသနည္းေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။ Chronic systemic autoimmune disease နာတာရွည္ တကိုယ္လံုးမွာျဖစ္တဲ့ (ေအာ္တိုအင္ျမဴး) ေရာဂါအမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ Rheumatic disease (ရူမက္တစ္) ေရာဂါ၊ Connective tissue disease တြယ္ဆက္ (တစ္ရွဴး) ေရာဂါလို႔လဲ သတ္မွတ္တယ္။ တကိုယ္လံုးမွာျဖစ္ျပီး အကန္႔အသတ္နဲ႔သာျဖစ္တာနဲ႔ အႏွံ႔အျပားျဖစ္တာလို႔ရွိတယ္။ မ်ိဳးရိုးလိုက္ႏိုင္တယ္။

Raynaud's phenomenon ေသြးေၾကာေလးေတြက်ဥ္းတာျဖစ္လာရင္ nifedipine, amlodipine, diltiazem, felodipine, or nicardipine ေဆးေတြေပးႏိုင္တယ္။
Fibrosis of the skin အေရျပားမာတာအတြက္ D-penicillamine, colchicine, PUVA, relaxin, and cyclosporine ေဆးေတြသံုးႏိုင္တယ္။
(ေအာ္တို-အင္ျမဴး) ေရာဂါျဖစ္လို႔ methotrexate, cyclophosphamide, azathioprine, and mycophenolate ေဆးေတြသံုးရတယ္။

အကန္႔အသတ္နဲ႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ အေရျပားသာျဖစ္မယ္။ နီးစပ္ရာၾကြက္သားလဲ ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။ အတြင္းအဂၤါေတြမွာ မျဖစ္ဘူး။ Systemic Scleroderma ကိုယ္အႏွံ႔ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေသြးေၾကာေတြနဲ႔ အဂၤါေတြမွာပါျဖစ္ေနတယ္။ အကန္႔အသတ္နဲ႔သာျဖစ္သူေတြက အသက္မတိုၾကပါ။ ေလ့လာမႈတခုအရ လူနာ ၃ ပံု ၂ ပံုဟာ ေရာဂါရွိမွန္း သိျပီးတဲ့ေနာက္ အနည္းဆံုး ၁၁ ႏွစ္အသက္ရွင္ၾကတယ္။ အသက္သိပ္ၾကီးမွျဖစ္ရင္ေတာ့ ဆိုးတယ္။ ေနာက္ေလ့လာမႈတခုအရ အကန္႔အသတ္နဲ႔ျဖစ္ေနသူေတြဟာ ေနာက္ထပ္ အႏွစ္ ၂ဝ ကေန ၅ဝ အထိ ေနႏိုင္ၾကတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂-၁၁-၂၁၂