က်န္းမာေရးနဲ႔ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

ဒီဘေလာ့ခ္ထဲကစာေတြကို တျခားေနရာမွာ ကြ်န္ေတာ့္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ကူးယူျပီး မတင္ဘို႔ စည္းကမ္း သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး နဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက
• ျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အသက္၊ က်ား-မ ေျပာပါ။ ေရာဂါလကၡဏာ ၁-၂-၃။ တခုတိုင္းက ဘယ္ေလာက္ ၾကာျပီ။
• လိုအပ္ရင္ က်န္းမာေရးရာဇဝင္၊ ဓါတ္မွန္၊ (အာလ္ထြာေဆာင္း)၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ လိုအပ္ရင္ အိမ္ေထာင္၊ ကေလး၊ ရွိ-မရွိ။ ေနတဲ့တိုင္းျပည္၊ ျမိဳ႕ထည့္ေရးပါ။ လူနာမည္၊ ေနရပ္လိပ္စာအတိအက် ကိစၥမရွိပါ။
• ေဆးနာမည္ေရးရင္ Trade name ကုမၸဏီကေပးတဲ့နာမည္သာမက Generic name ေဆးနာမည္ ထည့္ေရးပါ။
• ေဆးစာ၊ ေဆးစစ္ခ်က္၊ ေဝဒနာေတြကို စကန္လုပ္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဓါတ္ပံုရိုက္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ပို႔ႏိုင္ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကို ခြင့္မယူဘဲ အသံုးမခ်ပါ။
• အိမ္ေထာင္ေရးနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြကို Facebook ကေန မေမးပါနဲ႔ မေျဖပါ။ တိုက္ရိုက္သာေမးပါ။
• အီးေမးလ္ အခက္အခဲရွိလို႔ Facebook message မွာျဖစ္ျဖစ္ Chat box မွာျဖစ္ျဖစ္ေရးရင္လဲ အားသလား၊ ေမးလို႔ရလား ေရးမေနဘဲ၊ တခါတည္း ေမးခြန္းသာေရးလိုက္ပါ။
• Facebook Comment ကေနေမးတာ-ေျဖတာ အဆင္မေျပပါ။
စာရွည္ေရးမရပါ။ သူမ်ားေတြကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
• နာမ္စားသံုးတာမွာ ကိုယ္ကိုယ္ကို ‘သား’၊ ‘သမီး’ လို႔ သံုးရင္ ေမးတဲ့သူရဲ႕ သားသမီးလား ထင္မွတ္မွားႏိုင္တာသတိျပဳပါ။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဘေလာ့ခ္ နဲ႔ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ အေမး-အေျဖေတြကိုသံုးတဲ့အခါ ေမးတဲ့သူရဲ႕ ကိုယ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ မပါေစရပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ Time zone မတူတာေရာ၊ အသံထြက္ လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။ ကြ်န္ေတာ့္မွာ Viber မရွိပါ။ ေဖ့စ္ဘြတ္ ဖုန္း-ဗီဒီယို အဆင္မေျပပါ။ Skype ကိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ မိသားစုအတြက္သာသံုးပါတယ္။
drswe01@gmail.com ကို (အီးေမးလ္) ပို႔ပါ။

(ဘေလာ့ခ္) ေတြထဲ ဝင္ဖတ္ဘို႔ အၾကံျပဳပါတယ္။
- http://dts-medicaleducation.blogspot.in/ ေဆးပညာစာမ်ား
- http://yamuna-online-clinic.blogspot.in ယမုန္နာ ေဆးခန္း
- http://my-sayawun-life.blogspot.in/ ဆရာဝန္ဘဝ အမွတ္ရတာေတြ
- http://dts-political-page.blogspot.in/ ႏိုင္ငံေရး စာမ်က္ႏွာ
- http://www.facebook.com/pages/Dr-Tint-Swe/490031307758025?skip_nax_wizard=true ေဖ့စ္ဘြတ္
- https://tintswe.wordpress.com/ Dr. Tint Swe ေဒါက္တာတင့္ေဆြ ေဆးပညာစာမ်ား

Sunday, January 27, 2013

High Blood Pressure Aftermath ေသြးတိုးက်ေဆး သတိေပးပါရေစ

ေဆးတိုင္းမွာ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးရွိပါတယ္။
ေသြးတိုးေရာဂါရွိလို႔ ေသာက္ရတဲ့ ေသြးက်ေဆးေတြမွာလဲ ရွိတာဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ဆိုးက်ိဳး ေၾကာက္လို႔ ေဆးမေသာက္ဘဲ မေနပါနဲ႔။ ေသြးတိုးက်ေဆး သတိေပးပါရေစ။ မေသာက္ပါနဲ႔လို႔ မဟုတ္ပါ။ ဆက္ေသာက္ပါ။ လိုအပ္ရင္ ဆရာဝန္ကို တိုင္ပင္ပါ။

“လူၾကီး ၃ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ ေသြးတိုးရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၆၁% ဟာ ေဆးကုသမႈ လံုေလာက္ေအာင္မယူၾကဘူး။ ၃ ပံု ၂ ပံုေလာက္က ေသြးတိုးကို ထိန္းထာတဲ့အထိ မလုပ္ၾကဘူး” လို႔ American Heart Association အေမရိကန္ ႏွလံုးေရာဂါ အသင္းက ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ေနရတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြထဲမွာ ေသြးက်ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးကို ေၾကာက္လို႔ ေဆးကို ဆရာဝန္ ညႊန္တဲ့အတိုင္းမေသာက္ၾကတာလဲပါတယ္။

“ေသြးတိုးက်ေစတဲ့ေဆးေပါင္း ၂ဝဝ ရွိတယ္။ ဒီလိုအမ်ားၾကီးထဲကေန လူနာအတြက္အသင့္ဆံုးဆိုတာ ေရြးေပးရပါတယ္။” လို႔ အေမရိကန္ ေဆးပညာပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေသာမတ္စ္-ေဂးလ္စ္ ကေျပာပါတယ္။

ေဆးေၾကာင့္ဘာေတြခံစားရႏိုင္သလဲ -
1. Fatigue and Dizziness အားယုတ္ျပီး ေခါင္းမူးေဝေဝေနျခင္း
ေသြးတိုးတက္ေနခ်ိန္မွာ ေသြးက်ေဆးေသာက္လိုက္ေတာ့ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမ်ာ ေသြးစီးေလွ်ာက္မႈ နည္းလာတာ ခံရတဲ့အထဲမွာ ဦးေႏွာက္လဲပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မူးေဝေဝုဖစ္တယ္။ မဆိုးလွပါ။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။

2. Cough ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း
ေသြးက်ေဆးေတြထဲက ACE inhibitors အမ်ိဳးအစားဟာ ေဆးေသာက္ေနသူ ၁ဝ-၁၅% ေခ်ာင္းဆိုးၾကတယ္။ ဒီေဆးနဲ႔သာ အဆင္ေျပေနရင္ ေဆးေသာက္တာရပ္မျပစ္ပနဲ႔။ လိုလာရင္ ဆရာဝန္က ေဆးေျပာင္းေပးပါမယ္။ Accupril, Altace, Capoten, Lotensin, Monopril, Prinivil, Vasotec, and Zestril ဆိုတဲ့နာမည္ေတြနဲ႔လာတယ္။

3. Frequent Urinationဆီးခဏခဏသြားျခင္း
Diuretics ဆီးသြားေအာင္လုပ္တဲ့ေဆးကိုေသာက္ရရင္ မနက္ေစာေစအခ်ိန္မွာေသာက္သင့္တယ္။ Hydrochlorothiazide (Hyzaar or Maxide) ေဆးေတြျဖစ္တယ္။ ထိေရာက္ပါတယ္။

4. Fluid Retention ကိုယ္ေရာင္ျခင္း
ေသြးက်ေဆးေတြထဲက ဆီးသြားေစတဲ့အမ်ိဳးမဟုတ္ရင္ အနည္းနဲ႔အမ်ား အနည္းအပါး ကိုယ္ေရာင္ေစႏိုင္တယ္။ ေျခမ်က္စိ၊ ေျခသလံုးမွာေရာင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ Calcium channel blockers အုပ္စုေသြးက်ေဆးေတြထဲက Amlodipine (Norvasc) နဲ႔ Nifedipine (Procardia) ေတြကေရာင္ေစတယ္။

5. Sexual Dysfunction လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအေျပာင္းအလဲ
တခ်ိဳ႕ေယာက္်ားေတြမွာ Erectile dysfunction (ED) ပန္းညွိဳးတာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုေဆးေျပာင္းေပမယ္။ လိုအပ္ရင္ Viagra ေဆးပါ ညႊန္ေပးရင္ အားလံုးအဆင္ေျပေစမယ္။

6. Heart Arrhythmia ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း
Diuretics ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးေၾကာင့္ Potassium (ပိုတက္ဆီယအ္) နည္းေစရာကေနျပီး ႏွလံုးခုန္မမွန္တာ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ACE inhibitors နဲ႔ Angiotensin receptor blockers ေဆးေတြကေတာ့ အဲလို မျဖစ္ေစဘူး။

7. Allergic Reactions (အလာဂ်ီ) ရျခင္း
လူတိုင္းဟာ မတည့္တာရွိတတ္တယ္။ အစားအေသာက္မတည့္သလို ေဆးကိုလဲမတည့္ၾကဘူး။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ေတာ့ မတူၾကပါ။ မတည့္တာကိုေတာ့ ေရွာင္ရတယ္။

ေသြးတိုးရွိလို႔ ေဆးေသာက္ေနရသူတိုင္း
1. Don't Quit Medication Abruptly ေသြးက်ေဆးကိုရုတ္တရက္ျဖတ္မျပစ္ပါနဲ႔။
2. Treatment Adherence ေဆးကိုစြဲစြဲျမဲျမဲေသာက္ပါ။
3. High blood pressure ေသြးတိုးေရာဂါဆိုတာ နာတာရွည္ျဖစ္တယ္။
4. ေဆးကုသမႈ စနစ္တက်မရွိရင္ Stroke ဦးေႏွညက္ေသြးေၾကာပ်က္စီးတာ၊ Heart attack ႏွလံုး (အတက္) ရတာ၊ Heart failure ႏွလံုးကႏိုင္ေအာင္ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေတာ့တာ နဲ႔ Kidney failure ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးတာေတြ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေသြးတိုးကို Silent killer တိတ္တိတ္ေလး အသက္ေသေစေအာင္လုပ္တာလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ေျခာက္ေျပာတာ မဟုတ္ပါ။
5. ေသြးတိုးႏွင့္ တျခားေဆးေတြ -
• NSAIDs and High Blood Pressure အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး Aspirin, Ibuprofen နဲ႔ Naproxen ေတြက ေသြးတိုးတက္ေစႏိုင္တယ္။
• Cough and Cold Medications အေအးမိသက္သာေဆးေတြမွာလဲ NSAIDs ေတြပါေနလို႔ ေသြးတိုးတက္ေစႏိုင္တယ္။
• Decongestants အေအးမိသက္သာေဆးထဲမွာပါတဲ့ ဒီေဆးမ်ိဳးကေနလဲ ေသြးတိုးတက္ေစႏိုင္တယ္။
• Migraine Headache Drugs (မိုင္ဂရင္း) ေဆးေတြကလဲ ေသြးေၾကာကို က်ဥ္းေစတာမို႔ ေသြးဖိအားတက္ေစႏိုင္တယ္။
• Weight Loss Drugs ပိန္ေဆးတခ်ိဳ႕ကေနလဲ ေသြးတိုးမ်ားေစႏိုင္တယ္။ Appetite suppressants စားခ်င္စိတ္ နည္းေစတဲ့ ေဆးအမ်ိဳးအစားေတြကို ေျပာတာျဖစ္တယ္။

- Hypertension (1) ေသြးတိုးေရာဂါ (၁) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2008/10/high-blood-pressure.html
- Hypertension (2) ေသြးတိုးေရာဂါ (၂) http://dts-medicaleducation.blogspot.in/2012/06/hypertension.html

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၇-၁-၂ဝ၁၃